Sarı Pasa Dayanıklı ve Duyarlı Bazı Buğday Genotiplerinin RAPD Markörü Yardımıyla Genetik Analizlerinin Yapılması


Yüce S.(Yürütücü), Akçalı Gıachıno R. R. , Furan M. A. , Aykut Tonk F.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, 2005 - 2007

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Başlama Tarihi: Eylül 2005
  • Bitiş Tarihi: Eylül 2007

Proje Özeti

Sarı pas buğdayda görülen önemli mantar hastalıklarından birisidir. Puccinia striiformis f. sp. tritici fungusunun neden olduğu hastalık dünya genelinde buğdayda en yüksek verim kaybını oluşturmaktadır. Bu nedenle dünyadaki buğday ıslah programları yüksek verim üzerindeki çalışmaları yanında pas hastalıklarından oluşan zararları önlemek amacıyla çalışmalarını sürdürmektedirler. Bu kuruluşlardan bir tanesi de CIMMYT (Centro Internacional de mejoramiento de Maizy Trigo)’tir. Bu çalışmada da CIMMYT’ten temin edilmiş sarı pasa dayanıklılık genleri bilinen bazı ekmeklik buğday hatları ile sarı pasa duyarlı yerli çeşitler materyal olarak kullanılmıştır.

       Moleküler markör tekniklerinden biri olan RAPD yöntemi kullanılarak bu genotipler genetik düzeyde incelenmiştir. 10 baz uzunluğunda 10 adet tesadüfi RAPD primeri kullanılmıştır. Bu primerlerin vermiş olduğu bant desenlerinden yararlanılarak genotiplere ait dendrogram ile birlikte genetik benzerlik ve farklılık oranları hesaplanmıştır.

       Elde edilen dendrograma göre genotipler iki ana grup altında toplanmıştır. Birinci grupta Cumhuriyet 75, Seri 82, Kaşifbey 95 ve 2 No’lu hat yer alırken ikinci grubu 13 ve 14 No’lu hatlar oluşturmuştur. Genetik olarak en yakın genotipler Kaşifbey 95 ile 2 No’lu hat gözlenmiştir.

       Genetik benzerlik ve farklılık oranlarına göre birbirine en yakın genotipler 0.89 değerle yine Kaşifbey 95 ile 2 No’lu hat olarak belirlenmiştir. Cumhuriyet 75 ile 13 No’lu hat  0.36 değerle birbirine en uzak genotipler olarak saptanmıştır.