Bazı Tritikale Çeşit ve Hatlarında Genetik Çeşitliliğin ISSR Markörleriyle Belirlenmesi ve BunlarlaVerim Verim Komponentleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi


Tosun M. (Yürütücü) , Aykut Tonk F. , İlker E.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, 2009 - 2011

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Başlama Tarihi: Eylül 2009
  • Bitiş Tarihi: Eylül 2011

Proje Özeti

Bu projede uzun yıllardır Tarla Bitkileri Bölümünde devam eden çalışmalardan seçilen bazı tritikale çeşit ve hatları ile ülkemizde yetiştirilen bazı çeşitler materyal olarak kullanılmıştır. On altı tritikale çeşit ve hattı E.Ü.Z.F. Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanlarında 2009-2010 üretim yılında 3 tekerrürlü tesadüf blokları deneme desenine göre yetiştirilmiştir. Projede tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, bitki boyu, m2’de başak sayısı ve başaklanma gün sayısı özellikleri incelenmiştir. Tritikale çeşit ve hatlarının verimlerinde geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında önemli bir azalma gözlenirken, verim ve bin tane ağırlığı yönünden 9 nolu hattın ön plana çıktığı saptanmıştır. Diğer taraftan çeşit ve hatlar arasındaki genetik ilişkiler ISSR analizi ile araştırılmıştır. Değerlendirilen 28 primer toplamda 244 adet bant vermiş ve bunların da 134 adedi (% 54.92) polimorfik olarak gözlenmiştir. Elde edilen UPGMA dendrogramında çeşit ve hatlar iki ayrı grupta toplanmıştır. Büyük grubu CIMMYT kökenli çeşit ve hatlar (9, 18, 33, 805, 815, 829, 835 nolu hatlar, Eronga 83, Juanillo ve Beaguelita) ile Tacettinbey ve Ege Yıldızı çeşitleri oluşturmuştur. İkinci grubu Türkiye’de kışlık olarak yetiştirilen Focus, Mikham 2002, Tatlıcak 97 ve Melez 2001 çeşitleri oluşturmuştur. Çeşit ve hatlar arasındaki ortalama benzerlik oranının 0.77 olduğu ve 0.66 ile 0.93 arasında varyasyon gösterdiği belirlenmiştir. Genetik olarak birbirine en yakın çeşitler Juanillo ile Beaguelita çeşitleri ile 9 ile 18 nolu hatlar olarak gözlenmiştir. Sonuç olarak ISSR analizinin yazlık ve kışlık tritikale çeşit ve hatlarını ayırt etmede ve bunlar arasındaki genetik ilişkileri incelemede başarı ile kullanılabileceği anlaşılmıştır.