EĞİTİMİN-BİLGİNİN YA DA PROFESYONEL MESLEK SAHİBİ BİREYLERİN MARXİST VE WEBERCİ TABAKALAŞMA KURAMINDAKİ YERİ


Creative Commons License

ŞENGÖNÜL T.

Sosyoloji Dergisi, vol.0, no.18, pp.65-104, 2007 (Other Refereed National Journals)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 0 Issue: 18
  • Publication Date: 2007
  • Title of Journal : Sosyoloji Dergisi
  • Page Numbers: pp.65-104

Abstract

This article analyzes location of the education and knowledge criterion with the concepts included in Marx’s and Weber’s stratification theory. According to Marx, the white-collar workers occupy a contrary class location in the relations of production, and they are inevitably exposed to exploitation in the capitalist production mode organized for making profit. Although Marx accepts that the white-collar workers earn better wages than the others, he still claims that this is a temporary case and the white-collar workers will lose their advantage due to the increasing demand for qualified labor, the expansion of educational opportunities, and the developing division of labor in the production. Under capitalism workers, are treated just like any other commodity, to be bought and sold in the market place for the lowest possible price. Weber differs from Marx in identifying the class only not in the production, but in the consumption, or rather according to its situation in the market. Classes are identified with a particular form action that seek to maximizing their return on the market. He defines classes in terms of the differential access to market rewards. Weber stress more than Marx class advantages that flowed from education or knowledge. 

 

Bu makale, Marx ve Weber’in tabakalaşma kuramlarında içerilen kavramlarla birlikte eğitim ve bilgi ölçütünün yerini çözümlemektedir. Marx’a göre beyaz yakalı i şgücü, üretim ilişkilerinde karşıt sınıf konumlarında yer almakta ve kâr amaçlı örgütlenen kapitalist üretim biçiminde kaçınılmaz olarak sömürüye uğramaktadır. Marx, beyaz yakalı işgücünün diğerlerine göre daha yüksek ücret aldıklarını kabul etmekle beraber, bunun geçici bir olgu olduğunu ve eğitimli işgücüne gereksinmenin artması, eğitim olanaklarının yaygınlaşması, üretimde işbölümünün daha da ayrıntılanması gibi nedenlerle, beyaz yakalı işgücünün sahip olduğu bu avantajı yitireceğini savunmuştur. Kapitalizm koşullarında çalışanlar, piyasada olası en düşük fiyatla mal gibi alınıp satılmaktadır. Weber, Marx’dan farklı olarak “sınıf”ı, sadece üretimde değil, tüketimde, daha doğrusu “pazar” karşısındaki konuma göre belirlemektedir. Sınıflar, piyasada kazanç arayan belirli bir eylem biçimi ile belirlenmektedir. Weber, sınıfları farklı piyasa ödüllerine ulaşmaları bakımından tanımlamaktadır. Marx’la karşılaştırıldığında Weber, eğitimin ve bilginin sağladığı s ınıf avantajlarını daha çok vurgulamaktadır.