Ege’nin Namlı Eşkıyası Çakırcalı Mehmet Efe


Creative Commons License

KİŞİ Ş. S.

İzmir Araştırmaları Dergisi, ss.77-122, 2017 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2017
  • Dergi Adı: İzmir Araştırmaları Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.77-122

Özet

Çakırcalı Mehmet Efe ya da Çakıcı Efe, 1872-1911 yılları arasında Ege bölgesinde İzmir, Aydın, Manisa, Denizli ve Muğla illerinin kapsadığı alanda, özellikle merkez Ödemiş ve çevresi olmak üzere 13 yıl kadar eşkıyalık yapmış ve hayatı romanlara, türkülere, filmlere, oyunlara konu olmuş bir efsanedir. Ege bölgesinin namlı eşkıyalarından biri olan Çakırcalı Mehmet Efe’nin mitleşen adı dünyada kendinden önce efsaneleşen isimlerle karşılaştırılmaktaysa da Çakırcalı efsanesi her yönüyle kendi zaman dilimi ve kendi coğrafyası içinde Türklere özgü bir efsanedir. Bu çalışmada Ege’de eşkıyalığın ortaya çıkışı ve Osmanlı arşiv belgelerinin ışığı altında Çakırcalı Mehmet Efe’nin yaşam öyküsü ele alınacaktır. 

Çakırcalı Mehmet Efe or Çakıcı Efe, 1872-1911, a fairy-tale character whose life story has been variously told in novels, popular songs, movies and plays, appeared as a bandit for 13 years around the Aegean cities of İzmir, Aydın, Manisa, Denizli and Muğla, especially the center Ödemiş and its environs as his main base of action. As one of the legendary bandits of the Aegean region, Çakırcalı, albeit his mythologized name has been an incessant subject for comparisons with similar such characters emerged before his time in other parts of the world- is a legend unique to Turks and his times. In this study shall be examined in connection with the emergence of banditry in the Aegean region and the life story of Çakırcalı Mehmet Efe in the light of Ottoman archival documents.