Ana Babalık Uygulamaları Ölçeği-Okul Öncesi Dönemi Formu (ABUÖ-okul öncesi): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması


Kahraman H. , Yılmaz Irmak T.

21. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi/2019, Antalya, Türkiye, 24 - 27 Ekim 2019, ss.63-76

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.63-76

Özet

Öz. Batı ülkelerinde ana babalık uygulamaları kavramını işevuruk bir şekilde tanımlama çabası bu kavramı ölçen çok sayıda ölçeğin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu araştırmada, Türkiye’de okul öncesi dönemde çocuğu olan ana babalara yönelik, onların ana babalık uygulamalarını değerlendiren bir ölçek geliştirilmesi, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması hedeflenmiştir. Araştırmaya 28-88 ay aralığında çocuğu olan 284 anne baba katılmıştır. Ölçeğe, oluşturulan madde havuzundan seçilen 72 madde ile başlanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği ve faktör yapısını incelemek üzere açımlayıcı (exploratory) faktör analizi; faktörleştirme tekniği olarak da temel bileşenler analizi (principal component analysis) ve varimax döndürme tekniği yapılmıştır. Analiz sonucunda 22 madde ölçekten çıkartılmıştır. Ölçeğin nihai formu 5 bileşen (alt boyut) ve 50 maddeden oluşmuştur ve varyansın % 35.23 açıklamaktadır. Ardından second order doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve model veri uyumunun yüksek olduğu görülmüştür. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach alfa değerleri .63 ile .83 arasında bulunmuştur. Araştırmada ölçeğin ölçüt geçerliği de sınanmıştır. Bunun için geliştirilen ABUÖ-okul öncesi formu ile Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği kullanılmıştır. Toplam 35 ana babayla yapılan çalışmada alt ölçekler ve toplam puanlar arasındaki korelasyona bakılmıştır. Bulgular ölçeğin ölçüt geçerliğini desteklemektedir. Araştırma sonuçları geliştirilen ölçeğin, okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlerde gözlenen ana babalık uygulamaları arasındaki farkı ve bunu yaratan psikolojik yapıyı geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.    Anahtar Kelimeler. *Ana babalık *Ana babalık uygulamaları *Okul öncesi dönem *Ana babalık Uygulamaları Ölçeği-Okul Öncesi Formu 

Abstract. In western countries, the attempt to define the parenting practices concept operationally has led to the emergence of many scales claiming to test the concept. This study aims at developing a scale to evaluate the parenting practices of parents with pre-school children  and carrying out the validity and reliability tests of the scale in question. 284 parents with schoolchildren between the months old of 28-88 participated in the study. The initial scale consisted of 72 items. Explanatory factor analysis was applied in order to analyse the construct validity and factor structure of the scale, whereas principle component analysis and varimax rotation technique were used as factoring technique. Following the analysis, 22 items were removed from the scale. The final version of the scale consisted of 5 components and 50 items, which proves the variance at %35.23. Afterwards, second order confirmatory factor analysis was applied and model data fit was observed to be high. Cronbach alpha values of the sub-dimensions of the scale were found to be between .63 and .83. During the study, criterion validity of the scale was also tested. To this end, Parenting Practices Scalepreschool form (PPS) and Child-Parent Relationship Scale were used. The correlation between sub-dimensions and total points was analysed in the study in which 35 parents in total participated. The findings support the criterion validity of the scale. Moreover, the results prove that the developed scale has the ability to test the existing differences in parenting practices among parents and the psychological structure which lead to them in a valid way. Keywords. *Parenting *Parenting practices *Preschool children *Parenting Practices Scale/Preschool form