Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastalarda Düşme Riskinin Belirlenmesi


Karaman E. , Akyol A.

Nefroloji hemşireliği dergisi, cilt.15, ss.217-225, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 15 Konu: 3
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Nefroloji hemşireliği dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.217-225

Özet

Özet Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda düşme riskinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Method: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışma özel bir diyaliz merkezinde gerçekleştirilmiştir. Örneklemi, çalışmanın yapıldığı diyaliz merkezinde MartAğustos 2019 tarihleri arasında hemodiyaliz tedavisi alan 331 gönüllü hasta oluşturmuştur. Veriler, Birey Tanıtım Formu, İtaki Düşme Riski Ölçeği ve Morse Düşme Riski Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama, standart sapma, t testi, ki-kare ve Kruskal Wallis analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 67.41±12.64 yıl olup, ortalama hemodiyaliz tedavi alma süresi 56.53±52.68 aydır. Hastaların %53.2’si erkek, %88.5’i evlidir. Hastaların %10.3’ü sigara, %8.5’i alkol kullanmaktadır. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların %87.9’unun bu tedavi dışında ek bir tedavi daha aldığı ve yine hastaların %99.1’inin kronik böbrek yetmezliği dışında ek bir hastalığının olduğu bulunmuştur. Hastaların %50.8’inin İtaki Düşme Riski Ölçeği’ne göre düşük risk grubunda, Morse Düşme Riski Ölçeği’ne göre hastaların %70.4’ünün düşük risk grubunda olduğu belirlenmiştir. İtaki Düşme Riski Ölçeği’ne göre örneklemi oluşturan hastaların %49.2’sinin yüksek düşme riskine sahip olduğu ve bu yüksek risk grubundaki hastaların %52.8’ini kadınların oluşturduğu görülmüştür. Morse Düşme Riski Ölçeği’ne göre orta ve yüksek risk grubundaki bireylerin çoğunu kadınların oluşturduğu görülürken, düşük risk grubunda daha çok erkeklerin olduğu görülmektedir. Yapılan ki-kare analizi sonrasında hem İtaki Düşme Riski Ölçeği (p=0.03) hem de Morse Düşme Riski Ölçeği’nde (p=0.006) kadınların erkeklere göre daha yüksek düşme riskine sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların yaklaşık yarısında düşme riski yüksek olup; kadınların erkeklere göre daha yüksek düşme riskine sahip olduğu görülmüştür. Bu nedenle, kliniklerde düşme risk belirleme araçlarını etkin kullanmak riskli hastaları belirlemede önemlidir. Anahtar Kelimeler: Düşme riski, Hasta, Hemodiyaliz, Hemşirelik bakımı. 

Abstract Objective: This study was conducted to determine the risk of falls in patients receiving hemodialysis treatment. Method: The descriptive and cross-sectional study was carried out in a private dialysis center. The sample consisted of 331 volunteer patients who received hemodialysis treatment between March and August 2019 from the dialysis center where the study was conducted. The data were collected using the Individual Information Form, the Itaki Falling Risk Scale, and the Morse Falling Risk Scale. Percentage, mean, standard deviation, t-test, chi-square, and Kruskal Wallis analysis were used in the analysis of the data. Results: The average age of the patients included in the study was 67.41 ± 12.64 years, and the mean duration of hemodialysis treatment was 56.53 ± 52.68 months. 53.2% of the patients are male, 88.5% are married. 10.3% of patients use cigarettes and 8.5% use alcohol. It was found that 87.9% of patients receiving hemodialysis treatment received an additional treatment other than this treatment, and again 99.1% of the patients had an additional disease other than chronic renal failure. It was determined that 50.8% of the patients were in the low-risk group according to the fall risk scale, and 70.4% of the patients were in the low-risk group according to the Morse Fall Risk Scale. It was observed that 49.2% of the patients who made the sample according to the Itaki Falling Risk Scale had a high risk of falling and 52.8% of the patients in this high-risk group were women. According to the Morse Fall Risk Scale, most of the individuals in the medium and high-risk groups are women, while it is seen that there are more men in the low-risk group. After the chi-square analysis, it was determined that women had a higher risk of falling compared to men in both the risk of falling in itas scale (p = 0.03) and morse risk of falling (p = 0.006). Conclusion: The risk of falling is high in approximately half of the patients receiving hemodialysis treatment; women were found to have a higher risk of falling than men. For this reason, it is important to use the fall risk determination tools effectively in determining the risk patients. Keywords: Risk of falling, Patient, Hemodialysis, Nursing care.