Yaşlılarda İlaç Kullanım Hataları: Bir Sistematik Derleme


Durmaz S. , Özvurmaz S., Kırşan M., Aykaç Koçak A.

İzmir Demokrasi Üniversitesi Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi 2020, İzmir, Turkey, 20 - 21 June 2020, pp.1

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: İzmir
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1

Abstract

 Bu çalışmada yaşlılarda ilaç kullanım hataları konusunda yayınlanmış olan çalışmaların gözden geçirilmesi ve elde edilen verilerin sistematik biçimde incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç - Yöntem: Çalışma, Ocak 2015- Ocak 2020 tarihleri arasında, ulusal ve uluslararası veri tabanlarında ve araştırmacılar tarafından belirlenen anahtar kelimeler ile ulaşılan çalışmalar taranarak gerçekleştirilmiştir. Yaşlılarda ilaç kullanım hatalarına ilişkin verileri içeren, yayın dili Türkçe ve İngilizce olan, son 5 yılda yayınlanmış ve tam metnine ulaşılabilen makaleler seçilmiştir. Bulgular: Bu makalelerden araştırma kriterlerini karşılayan toplam 9 çalışma sistematik derlemenin örneklemini oluşturmuştur. Çalışmaya dâhil edilen 9 araştırmanın 7’si tanımlayıcı, 1’i tanımlayıcı-kesitsel tipte, 1’i de nitel araştırma tasarımına sahiptir. Çalışmalarda araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen anket formları, “Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Bilgi ve Davranışların Değerlendirilmesi Anketi” ile derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Değerlendirmeye alınan çalışmaların sonuçlarına göre yaşlıların en çok yapmış olduğu ilaç kullanım hataları; ilaçlarını zamanında kullanmama, reçetesiz ilaç kullanma/yakın tavsiyesi ile ilaç kullanma ve kendi kararı ile ilaçlarını kullanmayı bırakma şeklindedir. Diğer ilaç kullanım hataları ise; ilaçlarını yanlış dozda alma, ilaçlarını almayı unutma, eski reçeteden arta kalan ilaçları kullanmak üzere saklama, ilaçlarını karıştırma, ilaçların son kullanma tarihine dikkat etmeme, ilaç doz formunda değişiklik yapma ve kullanmadığı ilaçları arkadaşlarına veya komşularına verme şeklindedir. Sonuçlar: Bu sistematik derleme sonucunda yaşlı bireylerin en çok; ilaçlarını zamanında kullanmama, reçetesiz ilaç kullanma/ yakın tavsiyesi ile ilaç kullanma ve kendi kararı ile ilaçlarını kullanmayı bırakma şeklinde hatalar yaptığı sonucuna varılmıştır.