Birinci Dünya Savaşı’nın Kahraman Şehidi Bigadiçli Yüzbaşı Cemil Bey


Creative Commons License

Günay V.

Bigadiç ve Bigadiçli, Turgut Tür, Editör, Eys Basım Yayın, İzmir, ss.117-118, 2020

  • Basım Tarihi: 2020
  • Yayınevi: Eys Basım Yayın
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Sayfa Sayıları: ss.117-118
  • Editörler: Turgut Tür, Editör

Özet

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN BİGADİÇLİ KAHRAMAN ŞEHİDİ YÜZBAŞI MEHMET CEMİL BEY

Mehmet Cemil Bey, Bigadiç eşrafından Molla Ahmet Bey’in oğludur. Askerî Okulu bitirdikten sonra ilk görev yeri olarak Yemen Cephesi’nde bulunmuş, 1905 yılında Çanakkale’ye tayin olmuştur. Burada bulunduğu sırada, 1907 yılında, kendisi de Bigadiçli olan Bardakçı Hacı Mehmet Efendi’nin oğlu olup Çanakkale’de Alay Kâtibi olarak görev yapan Ali Efendi’nin kızı Nazife Hanım ile evlenmiştir. Çiftin, Necip (1908-1916) adında bir oğulları olmuş ancak sekiz yaşında vefat etmiştir. Eşini 1914’te, oğlunu 1916’da kaybeden Nazife Hanım hayatını baba evinde sürdürmüştür.

Osmanlı 2. Ordu’sunun 21. Redif Alayı’nın Burdur Taburu’nun 4. Bölük kumandanı Üsteğmen (Mülâzım-ı evvel) Cemil Bey’e hizmetleri mukabilinde Beşinci Dereceden Mecidiye Nişanı verilmiştir. Nişanın beratı 30 Ağustos 1907 [21 Recep 1325] Cuma günü tarihini taşımaktadır.

1908 yılında Çanakkale’de bulunan Askerî Okul’da Fransızca öğretmenliği yapan Cemil Bey’in güzel sanatlara meraklı olduğu yağlıboya resim çalışmaları yaptığı ve ud çaldığı bilinmektedir.

Çanakkale’deki görevinin ardından sırasıyla Burdur ve Konya’da kısa süreli görevlerde bulunmuştur. 1911 yılında Dedeağaç’a tayin edilmiştir. Balkan Savaşları sırasında Bulgarlara tutsak düşen Cemil Bey Sofya’daki esir kampına götürülmüştür. Kampta bulunduğu sırada yaptığı yağlıboya portrelerle dikkat çekmiştir.

Dedeağaç’taki görevi sırasında eşi Nazife Hanım ve oğlu Necip’i Bigadiç’e gönderdiği eşine yazmış olduğu 24 Mayıs 1327 [6 Haziran 1911-Salı] tarihli mektubundan anlaşılmaktadır.

Yüzbaşı Cemil Bey, Şark cephesinde bulunan 3. Osmanlı Ordusu’nun 87. Alay, 2. Tabur, 3. Bölük kumandanı olarak görevlendirilmiştir. I. Dünya Savaşı’nın fiilen başlamasının hemen ardından Rusya 2 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilân etmiştir. Ancak, Rus Kafkas Ordusu’nun General Georgy Berhmann komutasındaki birlikleri 1 Kasım’da sınırı geçmişler, Sarıkamış-Erzurum istikametinde gelişen Rus taarruzu Osmanlı kuvvetleri tarafından karşılanmıştır. Birinci ve İkinci Köprüköy Muharebeleri (6-16 Kasım 1914)’nde gerçekleştirilen cephe taarruzlarının ardından Ruslar ileri harekâtını sürdüremeyerek Azap-Zanzak-Hoşap hattına çekilmek zorunda kalmışlardır. Bu muharebelerin ardından 22 Aralık-Ocak 1915 tarihleri arasındaki başarısızlık ve büyük kayıplarla sonuçlanan Sarıkamış Harekâtı Faciası meydana gelmiştir. Yüzbaşı Cemil Bey, merkezi Erzurum’da bulunan Hasan İzzet Paşa’nın komuta ettiği Osmanlı 3. Ordusu’nun büyük zaferle sonuçlandırıldığı muharebelerde Albay Ziya (Yergök) Bey’in; “Allah uzun süreden beri ilk defa bizlere Rusları kaçarlarken arkalarından seyretmeyi nasip etti” dediği kahramanlıkları yazan yiğit memleket evlatlarından birisidir. Mehmet Cemil Bey, 12 Kasım 1914  [30 Teşrin-i Evvel 1330] Perşembe günü Destavet [Stavut] Sırtları Muharebesi’nde şehit olmuştur. Şehadet haberi Harbiye Nazırı ve Başkumandan Vekili Enver Paşa’nın imzasıyla ailesine gönderilen mektupla bildirilmiştir.