İşaret Dili Dersine Katılan Öğretmen Adaylarının Görüşlerine Göre Türk İşaret Dili Eğitiminin İncelenmesi


Creative Commons License

Piştav Akmeşe P. , Kayhan H. N.

Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, cilt.8, ss.1-38, 2017 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 8 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2017
  • Dergi Adı: Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry
  • Sayfa Sayıları: ss.1-38

Özet

İşaret dili, işitme engelli bireylerin iletişim kurmak için kullandıkları yöntemlerden birisidir.

Eğitim ortamlarında işaret dilinin bir iletişim aracı olarak kullanımında, öğretmenlere büyük

sorumluluk düşmektedir. Bu nedenle işaret dilini bilen, öğretimde aktif olarak kullanabilen

öğretmenler yetiştirilmesi önemli görülmektedir. Bu çalışmada, seçmeli işaret dili dersi alan

eğitim fakültesi öğrencilerinin Türk İşaret Dili eğitimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi

amaçlanmıştır. Betimsel desende gerçekleştirilen çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden

yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu amaçla uzman görüşü alınarak yarı

yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Seçmeli işaret dili eğitimini tamamlamış dört

farklı bölümden (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Fen Bilgisi Öğretmenliği, Bilgisayar

ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Sınıf Öğretmenliği) 62 öğretmen adayı ile yüzyüze

görüşülmüştür. Öğretmen adaylarının görüşlerini yansıtan bulguların, ayrıntılı ve bütünsel

biçimde analiz edilmesi amacıyla NVivo programı kullanılmıştır. Veriler ''Türk İşaret

Dilinin Günlük iletişimde etkililiğine ilişkin görüşler'', ''Katılımcının ailesi, yakını ya da

arkadaşının işitme engelli olmasına ilişkin görüşler'', ''Türk İşaret Dilinin Gerekliliğine

(merak) ilişkin görüşler'' ve '' Türk İşaret Dilinin Akademik yeterliliğine ilişkin görüşler'' şeklinde dört ana temada özetlenmiştir. Dört ana temadan oluşan seçmeli işaret dili dersine

katılan öğretmen adaylarının görüşleri, işaret dili dersini tercih etme nedenleri, işaret

dilinin iletişim sürecine etkisi, eğitim ortamlarında kullanılması, mesleki kariyerlerine

etkisi, akademik ve günlük yaşamlarında işaret dilini kullanabilme yeterliklerine ilişkin

toplam 98 alt kategoride betimlenmiştir. Bu çalışma bulgularının, işaret dili ders

programlarına ve özel eğitim alanında görev alacak öğretmenlerin mesleki yeterliklerine katkı

sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Türk İşaret Dili, Türk İşaret Dili dersi, işitme engelli, iletişim,

farkındalık

Sign language is one of the methods the hearing impaired individuals use to communicate.

The teachers have a great responsibility in the use of sign language as a communication tool

in educational environments. Thus, it is important to train teachers who know sign language

and can actively use it in education. This study aims to examine the opinions of the faculty of

education students who take elective sign language course related to Turkish Sign Language

education. In this study, which has been performed in descriptive design, semi-structured

interview technique from among qualitative research methods was used. For this purpose, a

semi-structured interview form was prepared and an expert's opinion was received. 62

preservice teachers from four different departments (Guidance and Counseling, Primary

Science Teaching, Computer Education and Instructional Technologies, Primary School

Teaching) who had completed sign language education were interviewed face-to-face. NVivo

program was used for the detailed and holistic analysis of the findings which reflected the

opinions of the preservice teachers. The data were divided into four main themes: "Effectiveness of Turkish Sign Language in daily communication", "Having hearing impaired

family members, relatives or friends", "Necessity (interest) for the Turkish Sign Language",

"Academic Efficacy of the Turkish Sign Language". The findings of this study are thought to

be able to contribute to the sign language course programs and professional competency of

the teachers who will serve in the field of special education.

Keywords: Turkish Sign Language, Turkish Sign Language course, hearing impaired,

communication, awareness