Çok Değişkenli Verilerin İncelenmesinde Temel Bileşen Analizinin Kullanımı: Yaklaşım ve Uygulama Yöntemleri


Özdikicierler O.

YABİTED IV. Bitkisel Yağ Kongresi, İstanbul, Türkiye, 18 - 19 Nisan 2019, ss.1-2

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-2

Özet

Son yıllarda gıdalar ile ilgili çalışmalarda kemometrik analiz tekniklerinin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Bu kemometrik analiz teknikerinden biri olan Temel Bileşen Analizi (Principle Component Analysis), birçok değişkenin bir arada kullanılarak örnekler arasındaki farklılıkların görselleştirilebildiği, önyargılı olmayan bir tekniktir. Bitkisel yağları konu alan çalışmalar incelendiğinde, Temel Bileşen Analizinin özellikle zeytinyağlarına ait analitik teknikler ile elde edilen verilerden yola çıkılarak, zeytinyağlarının çeşit, yöre, hasat sezonu gibi özelliklerine göre farklılıklarının tespitinde kullanılabildiği görülmektedir. Zeytinyağlarının ve diğer bitkisel yağların, yağ asidi ve sterol kompozisyonu gibi parmak izi niteliğindeki karakteristik özelliklerindeki farklılıkların Temel Bileşen Analizi tekniği ile rahatlıkla tespit edilebiliyor olması, bu tekniğin, zeytinyağları için önemli bir sorunu teşkil eden tağşişin aydınlatılmasında kullanılabilir olduğunu da göstermiştir. Özellikle, zeytinyağlarında tağşişin tespit edilmesi için geliştirilen ve Temel Bileşen Analizinin, spektroskopik verilere uygulanmasını konu alan çalışmalarda izlenilen değerlendirme tekniği ile analitik teknikler ile elde edilen verilerin incelenmesinde uygulamada farklılıklar göze çarpmaktadır. Benzer şekilde bu Temel Bileşen Analizinin gerçekleştirilebildiği yazılımlar da son yıllarda artarak çeşitlenmiş ve farklı seçenekler ile araştırmacıların kullanımına sunulmuştur. Bu yazılımların arka planındaki algoritmalar ve yaklaşımlar yazılımın kullanılabilirliğini etkilemektedir. Bu çalışmada, Temel Bileşen Analizinin yapısı, yöntemi ve kullanım alanları, literatür araştırması ile incelenmiş ve Temel Bileşen Analizi için kullanılabilen güncel yazılımlar, yapıları, özellikleri, ulaşılabilirlikleri ile özetlenmiştir.