Denizcilik Alanında Algılanan Cinsiyet Ayrımcılığı: Türkiye Genelinde Önlisans Eğitimi Alan Denizcilik Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma


Creative Commons License

Fidan V. , Günay E. , Akpınar G. , Atacan C.

8. Uluslararası Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Sinop, Türkiye, 11 - 13 Haziran 2019, cilt.1, no.1, ss.9-10

  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Sinop
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.9-10

Özet

Cinsiyet ayrımcılığı, ülkelerin gelişmişlik düzeyinden bağımsız, tüm dünya genelinde tartışmaları devam etmekte olan bir konudur. Örgüt amaçlarına ulaşmak için insan faktörünün öneminin anlaşılması, tüm sektörlerde verimli bir çalışma ortamı oluşturarak çalışan memnuniyetini arttırma çabalarını beraberinde getirmiştir. Bu çabalara rağmen bireylerdeki çeşitli algıların önüne geçmek çok mümkün olamamaktadır. Sosyal düzenlemelerin gerçekleştirildiği yasal çerçeve, çalışma hayatındaki herkese eşit koşulları garanti etmektedir. Her ne kadar yasal düzenlemelerle bu ayrımcılığın önüne geçilmeye çalışılsa da, iş yaşamında erkek ya da kadınlara yönelik bu tür eşitsizliğin yasalardan çok, uygulama sorunu olduğu ifade edilebilir. Denizcilik sektörü toplumsal cinsiyet rollerine yönelik kalıplaşmış yargıların daha yaygın olduğu düşünülen sektörlerden biri konumundadır. Özellikle fiziksel kuvvet gerektiren meslek gruplarında bu ayrımcılığın daha fazla uygulandığı düşünülmektedir. Bu fikirden yola çıkılarak yapılan çalışmada, Sualtı Teknolojisi, Deniz Ulaştırma ve İşletme ve Yat Kaptanlığı alanlarında eğitim gören önlisans öğrencilerinin denizcilik mesleğine yönelik cinsiyet ayrımcılığına ilişkin algılarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Türkiye genelindeki devlet üniversitelerinde Deniz Ulaştırma ve İşletme, Sualtı Teknolojisi ve Yat Kaptanlığı programlarında öğrenim gören önlisans öğrencileri oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada anket tekniği ile toplanan veriler “IBM SPSS Statistics 25” programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; frekans dağılımı, Anova, Mann Whitney U analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada kesitsel bir çalışma yapılmış olup amaçlı örneklem seçimi yapılmıştır. Türkiye genelinde toplam 402 tane önlisans eğitimi alan Deniz Ulaştırma ve İşletme, Sualtı Teknolojisi ve Yat Kaptanlığı programı öğrencisine ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik soruları kapsamaktadır. İkinci bölümde Sanchez ve Brock’s (1996) ve Gutek vd. (1996) tarafından geliştirilen, iş ortamında cinsiyet ayrımcılığına ilişkin algıları belirlemeye yönelik ifadeler yer almaktadır. Araştırma sonucunda, kadın öğrencilerin cinsiyet ayrımcılığına dair algılarının erkek öğrencilerden yüksek olduğu ve Sualtı Teknolojisi öğrencilerinin cinsiyet ayrımcılığına dair algılarının Deniz Ulaştırma ve İşletme ve Yat Kaptanlığı öğrencilerinden daha yüksek olduğu ortaya konulmuştur. Kadın öğrencilerin cinsiyet ayrımcılığına dair algılarının yüksek çıkmış olması literatür ile paralellik gösteren bir sonuçtur. Ayrıca Sualtı Teknolojisi programı öğrencilerinin cinsiyet ayrımcılığına dair algılarının daha yüksek olması, Türk İş Kanunu’nun 72. Maddesindeki Yer ve Sualtı Çalışma Yasaklarında geçen kadına yönelik kısıtlamaların kadın çalışanlar üzerindeki olumsuz etkisini destekler nitelikte bir sonuç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Denizcilik mesleği, Cinsiyet Ayrımcılığı, Denizcilik Öğrencilerinin Algısı.

Gender discrimination is a controversial issue that is being debated around the world, independently the level of development of countries. Understanding the importance of the human factor in order to achieve the objectives of the organization has led to efforts to increase the employee satisfaction by creating an efficient working environment in all sectors. Despite these efforts, it is not possible to prevent from some certain perceptions of individuals. Sosyal düzenlemelerin gerçekleştirildiği yasal çerçeve, çalışma hayatındaki herkese eşit koşulları garanti etmektedir. Her ne kadar yasal düzenlemelerle bu ayrımcılığın önüne geçilmeye çalışılsa da, iş yaşamında erkek ya da kadınlara yönelik bu tür eşitsizliğin yasalardan çok uygulama sorunu olduğu ifade edilebilir. The legal framework through which social arrangements are made guarantees equal conditions for all employees. Although this discrimination is tried to be prevented by legal regulations, it can be stated that this kind of inequality towards men or women in business life is a practice problem rather than law. The maritime sector is one of the sectors considered to be more prevalent in stereotypes of gender roles. It is thought that this discrimination is applied more in occupational groups that require physical force. Based on this idea, it was aimed to determine the perceptions of associate degree students in Underwater Technology, Maritime Transportation and Management and Yacht Master Programmes about gender discrimination related to maritime profession. The sample of the study are associate degree students in Underwater Technology, Maritime Transportation and Management and Yacht Master Programmes in the 2018-2019 academic year at public universities across Turkey. The data collected through the questionnaire method was analyzed in the “IBM SPSS Statistics 25” program. In the analysis of data; frequency distribution, Anova, Mann Whitney U analysis were used. A cross-sectional study was conducted and purposive sampling was selected. It has been reached a total of 402 associate degree students who educated in Marine Transportation and Management, Underwater Technology and Yacht Master programmes. The questionnaire used as data collection method consists of two parts. The first part covers the questions to determine the demographic characteristics of the students. In the second part includes the expressions prepared to determine perceptions on gender discrimination in the work environment developed by Sanchez and Brock (1996) and Gutek et al (1996). As a result of the study, it was revealed that female students’ perceptions of gender discrimination were higher than male students and Underwater Technology students' perceptions of gender discrimination were higher than the students of Maritime Transportation and Management and Yacht Master. The high perceptions of female students about gender discrimination are similar results with the literature. In addition, it has been thought that the results of higher perception of gender discrimination in the Underwater Technology program students supports the negative impact of the restrictions on women under the Article 72 of the Turkish Labor Law Restrictions On Underground And Underwater Work.

Key words: Maritime Profession, Gender Discrimination, Perception of Matirime Students