Poli̇ ti̇k Okuryazarlik Eği̇ ti̇ mi̇ Alan Sosyal Bi̇lgi̇ler Öğretmen Adaylarının Poli̇ti̇k Okuryazarlık İle İlgi̇li̇ Görüşleri


Şan S. , Öztürk C., Katılmış A.

5th International Scientific Research Congress (IBAD - 2020) , İstanbul, Türkiye, 1 - 02 Eylül 2020, ss.158

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.158

Özet

Sosyal bilimlerle yakın bir ilişki içerisinde olan sosyal bilgiler; toplumda politikadan haberdar olan, yönetime katılan ve alınan kararlarda etkili olan vatandaşlar yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Toplumda ve toplum yönetiminde söz sahibi olan vatandaşların yetiştirilebilmesi için de politik okuryazarlık kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. Politik okuryazarlık, vatandaşlık eğitimi amacıyla toplumun her bir yapısı içerisinde yönetim ile ilgili olarak bireylerin bilgi, beceri ve değerlere sahip olup bu bilgi, beceri ve değerleri kullanabilmesidir. Amerika kıtasında toplumsal temellere dayanarak vatandaşlık eğitimi amaçlı çıkan sosyal bilgiler için politik okuryazarlık önemli bir noktayı teşkil etmektedir. Bu kapsamda uluslararası literatürde önemli bir yer edinen politik okuryazarlık, son yıllarda ulusal literatürde yer almaya başlamıştır. Türkiye’de de yaşanan toplumsal ve politik gelişmeler neticesinde özellikle eğitim programları içerisinde politik okuryazarlık kavramına yer verilmeye başlanmıştır. Toplumsal gelişme ve ilerlemeyi sağlamayı da amaçlayan sosyal bilgiler öğretim programında, 2018 yılında bir beceri olarak politik okuryazarlık kavramına yer verilmiştir. Bu beceriyi öğrencilere kazandırması beklenen sosyal bilgiler öğretmen adaylarının politik okuryazarlık kavramı ile ilgili görüşlerini ortaya koyabilmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada 2018-2019 eğitim öğretim yılında politik okuryazarlık eğitimi dersini alan 10 (on) sosyal bilgiler öğretmen adayı ile görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir. Alan uzmanlarının görüşleri alınarak hazırlanan görüşme soruları aracılığıyla katılımcılardan toplanan veriler, içerik ve betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırmada politik okuryazarlığın nasıl tanımlandığı, neye benzetildiği, alanının ne olduğu, politik okuryazar bir vatandaşın özelliklerine ve önemine yönelik görüşler ortaya konmaya çalışılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adayları politik okuryazarlığı toplum, siyaset/politika ve yönetim alanları kapsamında bilgi, beceri ve değer boyutunda tanımlamaktadır. Politik okuryazarlık ile ilgili bir benzetme yapıldığında politik okuryazarlığın toplumu aydınlatması, önemli bilgi, beceri ve değerleri içermesi üzerinde durulmuştur. Politik okuryazar vatandaşların hoşgörü, adalet, eşitlik, özgürlük/özgür düşünme gibi değerlere; empati, politik dil kullanma, politik düşünme/eleştirel düşünme gibi becerilere sahip olması gerektiği belirtilmişlerdir. Toplumsal huzuru/hoşgörüyü sağlayabilmek, politik katılımda bulunmak, toplumda demokrasiyi var edebilmek için vatandaşların politik okuryazar birey olmasının önemli olduğu belirtmişlerdir. Sonuç olarak sosyal bilgiler öğretmen adayları aldıkları politik okuryazarlık eğitimi sonrasında politik okuryazarlık kavramını toplumsal bir boyutta ele almış ve toplumların gelişebilmesi için politik okuryazar bireylerin var olması gerektiği vurgulanmıştır. Tüm vatandaşlar ve öğretmenler toplumsal bir yapı içerisinde ailede, okulda, ülkede yönetimi doğru bir şekilde ele alabilmeli, milli ve evrensel boyutta hoşgörülü, empati kurabilen, eleştirel düşünebilen bireyler olabilmelidir. Anahtar Kelimeler/Keywords: Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları, Politik Okuryazarlık, Toplum, Politika