Okul Öncesi Dönem Çocuk Hikaye Kitapları: Stereotipler ve Kimlikler


ÇATALCALI A.

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.1, no.1, ss.13-27, 2009

  • Cilt numarası: 1 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2009
  • Dergi Adı: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.13-27

Özet

Özet
Medya marketlerindeki çok hızlı endüstrileşme bu alanın küreselleşmesine neden olmaktadır. Üretilen medya materyalleri merkez ülkelerden çevre ülkelere doğru aktarmakta ve dünyanın her yerinde çocuğa ilişkin popüler kültür alanını etkilemektedir. Söz konusu ulusal ve yerel kültür alanı dışındaki bu kültür oluşumları, çocuğun toplumsallaşması üzerinde etkili olmaktadır. Çünkü çocuğun dikkatini çekebilecek niteliklere sahip kitaplarla bu alan manipule edilmektedir. Bu makalenin amacı, okul öncesi çocuk eğitimine yönelik hazırlanan kitaplarda yaratılan stereotipleri (kalıpyargı) ön
plana çıkarmaktır. Bu doğrultuda kitapların içeriğinde yer alan stereotipler; niteliksel içerik analizi yöntemi ile yorumlanmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın örneklemi, 6 farklı yayınevinin 50 hikâye kitabı üzerinden ve İzmir- Bornova’daki belirli anaokullarının 2003–2004 döneminde öğrencilerine aktardıkları kitaplar arasından seçilmektedir.
Araştırmada, toplumsal cinsiyet ayrımı (kadın-erkek-çocuk), aile (modern-geleneksel), kent/kır ayrımı, canlı ve cansız varlıkların insansılaştırılmaları, oyuncak seçimi, meslek stereotipleri, dine ilişkin stereotipler ve hayal dünyası olarak 8 temel kategori üzerinde durulmaktadır. Araştırma sonucunda, stereotiplerin, modern toplum ve modern insan kimliklerini tanımlayıcı olarak aktardığı anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Hikâye kitapları, Toplumsal Cinsiyet, Stereotip