EGE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ ACİL SERVİSİNE TRAVMA NEDENİYLE BAŞVURAN GEBE OLGULARIN BİR YILLIK RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ


Özçete E. , Karbek Akarca F. , Sapmaz B.

15. Türkiye Acil Tıp Kongresi, Antalya, Türkiye, 21 - 24 Kasım 2019, ss.437

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.437

Özet

GİRİŞ:

Travma, obstetrik nedenler dışında gebelerin %6‐7’ sinin ölümüne yol açan önemli bir durumdur. Gebe hastalar

değerlendirilirken fizyolojik değişimler göz önünde bulundurulmalıdır. Maternal stabilizasyon sağlanıp fetal

distress varsa saptanmalı ve ultrason ölçümleriyle fetüs ve ekleri değerlendirilmeli, kardiyotokografi ile

monitörizasyon yapılmalıdır. Ege Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi’ne bir yıl içinde başvuran gebe travma

olgularını değerlendirerek popülasyon hakkında tanımlayıcı veriler elde etmeyi hedefledik.

OLGU SUNUMU:

Ege Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi’ne 01.08.2018‐01.09.2019 tarihleri arasında başvuran 136 gebe travma

olgusu, retrospektif olarak hasta dosyaları üzerinden tarandı. Başvuran hastaların yaş ortalaması 27.8, gebelik

haftası ortalaması 21.4 olup en sık başvuruların 2. trimesterda olduğu görüldü. Travma mekanizması olarak

%63 sıklıkla düşme (%13 yüksek enerjili, %50 düşük enerjili), %15 araç içi trafik kazası, %13 darp, %0.04 yanık,

%0.02 motorsiklet kazası, %0.01 elektrik çarpması izlendi. Travma bölgesi olarak değerlendirildiğinde 2 ya da

daha fazla vücut bölgesinin etkilendiği çoklu travma vakaları %11, pelvik travma %22, ekstremite travmaları

%22, batın travması %21, kafa travması %13, toraks travması %0.05, spinal travma %0.02 oranında izlendi.

Hastaların %38’ine genişletilmiş odaklanmış travma ultrasonografisi (E‐FAST) yapıldığı görüldü. Pozitif saptanan

1 vaka izlendi. Ancak çoklu travma, pelvis, batın ve toraks travmaları olan ve E‐FAST gerektiren 81 vaka olduğu

ve bunların %65’ine E‐FAST yapıldığı gözlendi. Hastaların hepsine fetal iyilik halinin değerlendirilmesi ve travma

komplikasyonları açısından Obstetri görüşü istenmiş olup %0.05 hastanın konsültasyonu tamamlanmadan

ayrıldığı görüldü. Kadın Hastalıkları ve Doğum tarafından yapılan değerlendirmelerde, 3 hastanın

ultrasonografisinde minimal pelvik sıvı izlendiği, bunun dışında patoloji izlenmediği görüldü. Hastaların %40’ı

transabdominal ve transvajinal ultrason ile değerlendirilirken, %60’ı sadece transabdominal ultrason ile

değerlendirilmeyi kabul etti. Gebelik yaşı 5 haftanın altında olduğu için 4 vakada fetal kalp atımı (FHR)

değerlendirilemedi. Travma mekanizmasının araç içi trafik kazası olduğu, gestasyonel yaşı 5 hafta olan iki

vakada, mekanizmanın düşme olduğu 7 haftalık ve 12 haftalık iki vakada olmak üzere toplam 4 vakada FHR

negatif izlendi. Kardiyotokografi ile takipler 24 hafta ve üzeri gebelik haftasındaki vakaların tamamına

uygulanmıştı ve 2 elektrik yaralanması vaka uzun süreli monitörizasyon amaçlı interne edildi. Kadın Hastalıkları

ve Doğum tarafından hastaların %32’sine poliklinik kontrolü önerilirken, %42 hastaya acil serviste 24 saatlik

takip ve kontrol değerlendirme önerildiği görüldü. %32 hastaya yatış önerilmişti. Yatış önerilen 42 vakanın %21’i

2. trimesterda, %79’u 3. trimesterda olup, yatış önerilen vakalar travma bölgelerine göre sınıflandırıldığında

%0.09 çoklu travma, %28 pelvik travma, %23 batın travması, %23 ekstremite travması, %11 kafa travması, %1

toraks travması gözlendi. Travma olgularının 8’i Ortopedi, 6’sı Plastik Cerrahi, 1’i Beyin ve Sinir Cerrahisi, 1’i

Göğüs Cerrahisi’ne konsülte edilmişti. Acil Servis’te hastaların kalış süresinin ortalama 3.8 saat olduğu görüldü.

Hasta sonlanımlarına bakıldığında 42 adet yatış önerilen hastanın sadece 15’inin (tüm olguların %11’i) yatışı

kabul ettiği, bunların 13’ünün Kadın Hastalıkları ve Doğum’a, 2’sinin Plastik Cerrahi Yanık Ünitesi’ne yatırıldığı

görüldü. %54 vaka yatışı ve Acil Servis’te takibi kabul etmedi ve yazılı onamları alındı. %13 vaka herhangi bir

onam vermeksizin Acil Servis’i izinsiz terk ederken, %20 vaka taburcu edildi.

SONUÇ:

Gebelik sürecinde travma, maternal ve fetal morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Literatürde gebe

travmaları sıklıkla 3. trimesterda görülürken, olgularımızda 2. trimesterda izlenmiş, travma mekanizması

açısından ek sık motorluaraç kazaları görülmekte iken olgularımızda en sık neden düşme olarak belirlenmiştir.

Travma sonucunda sıklıkla ekstremite ve yumuşak doku yaralanması meydana gelmiştir. Çeşitli çalışmalarda

vakaların yaklaşık dörtte biri hospitalize edilmişken, çalışmamızda vakaların %30’una yatış önerilmiş ancak

%11’i yatışı kabul etmiştir. Minör travma sonrasında %5 oranında fetal kayıpla karşılaşılırken çalışmamızda

%0.02 kayıp mevcuttur. Özellikle 3. trimesterda başvuran travma gebe olgularının daha fazla morbidite ile karşı

karşıya olduğu, bulgular ışığında travma ile başvuran gebe hastaların değerlendirilmesinde literatürde benzer

verilerin bulunduğu ve gebe hastaların bu özellikler ışığında değerlendirilmesi akılda tutulmalıdır.

ANAHTAR KELİMELER:gebelik;travma;fetal