Anca Giurcescu ve Etnokoreoloji


Özbilgin M. Ö. (Editör)

Ege Üniversitesi basımevi, İzmir, 2017

  • Basım Tarihi: 2017
  • Yayınevi: Ege Üniversitesi basımevi
  • Basıldığı Şehir: İzmir

Özet

ANCA GIURCHESCU VE ETNOKOREOLOJİ

Giriş

Bu derlemeyi Anca Giurchescu, 2015 yılında başka bir yerlerde dans etmeye gittiğinde hem etnokoreoloji alanına hem de birey olarak bizlere katkılarından dolayı borcumuzu az da olsa ödeyebilmek amacıyla oluşturmaya karar verdik. Etnokoreoloji alanında kısıtlı Türkçe literatürünü zenginleştireceğini düşündüğümüz bu çeviri kitabın Anca'yı da mutlu edeceğini biliyoruz.

Rodica Maria Anca GIURCHESCU (1930–2015) Romanya'dan uluslararası üne sahip bir dans bilginidir.

Transilvanya da geçen eğitim hayatı sonrasında ritmik dans eğitimi almak üzere 1949 yılında başkent Bükreş’e taşınmıştır. 1953 yılında Etnografya ve Folklor Enstitüsü Koreoloji Bölümü'nde araştırmacı olarak çalışmaya başladı. Dönemin siyasi tutumu tarafından çalışmaları zaman zaman engellenmiş olsa da,1963 yılından ayrıldığı 1979 yılına kadar, bölümünde Baş araştırmacı olarak görev yapmıştır. Etnoğrafya ve Folklor Enstitüsünde çalıştığı süre boyunca 240 dan fazla alan araştırması ile, Romanya halk oyunları kuruluşlarına ve çalışmalarının gelişmesine katkıda bulunmuştur. Geniş kapsamlı araştırmalarında geleneksel dansın siyasi iktidara meşruluk kazandırmak için, semboller yoluyla nasıl manipüle edildiği konusunu, içeriden bir bakış açısıyla incelemiştir.

Anca Giurchescu 1979 yılında Romanya'dan Danimarka’ya iltica etmiştir. Siyasi mülteci statüsü ile kaldığı bu ülkede de dans çalışmalarını aktif olarak kesintisiz yürütmüştür. Komünist rejimin düşmesinden sonra, Roman azınlığın dans geleneğinde bir sağaltım ritüeli olan (1968 de başladığı) Cӑlus ritüel dansı araştırmasına devam etmek için, 1989 yılında vatanına dönmüştür. 

Anca Giurchescu , aramızdan ayrıldığı 4 Nisan 2015 yılına kadar başta ICTM Uluslararası Geleneksel Müzik Konseyi olmak üzere, Amerikan-Romen Akademisi ve Kuzey Ülkeleri Halk Dansları Araştırma Derneği de dahil olmak üzere bir çok bilimsel kuruluşun aktif bir üyesi olmuştur ve Etnokoreoloji Çalışma Grubu Başkanlığı gibi çok görevler üstlenmiştir.

Fransızca, Almanca, Romence, İngilizce, Danimarka dillerinde hazırladığı basılmış bir çok yayını vardır. Avrupa’nın yanı sıra Brezilya, Kanada, Tunus, Türkiye vb. gibi ülkelerde, Harvard, Cornell, Berkeley, Davis, Irvine, UCLA ve Stanford gibi Amerikan üniversitelerinde dersler vermiştir. Bilim alanına yaptığı üstün hizmetlerinden dolayı, 2009 yılında Londra Roehampton Üniversitesi’nden aldığı “fahri doktor” unvan’ın yanı sıra bir çok bilimsel burs ve ödül kazanmıştır.

Anca Giurchescu’nun etnokoreoloji alanına yaptığı bilimsel katkıların çeşitliliğini kavrayabilmek için, çalışmalarını başlıklar altında sınıflandırmak gerekmektedir.

- Dans – müzik - metin ve ifade ediş arasındaki ilişkinin yapısal analizi konusunda teorik ve metodolojik temellerin oluşturulması.

- Dans çalışmalarında, ritüel, laik ve sosyal bağlamlarda sözsüz bir iletişim aracı olarak dansın önemi ve işlevinin incelenmesi.

- Sağaltıcı Căluş ritüel ile, benzer diğer Avrupa erkek dansları arasında ilişkilerin derinlikli (yapı, fonksiyon, sembolik, transformasyon bakımından) araştırılması.

- Dans ve azınlıklar: kültürel / etnik kimlik belirteci olarak dansın kullanımı çalışmaları. (Romanya Çingeneleri ve Sırbistan Danimarka'da Ulah azınlıkları üzerinden)

- Siyasi söylemlerde (komünist Romanya örneklemi üzerinden) halk dansının kullanımı.

- Dansın dönüşüm Süreçleri; yerel ve küresel arasında, geleneksel ve kent kültürü arasındaki etkileşim.

- Romanya, Danimarka ve Sırbistan (Vlach azınlıkları) üzerine yapılan bir çok saha araştırması, teorik çalışmalar ve toplanan belgeler (film / video, dans gösterimler, söyleşiler, anketler, vb) sonucunda zengin bir koleksiyon oluşturulması

Bu kitaba katkıda bulunanlar arasında Anca’yı en çok ve en eski tanıyan Arzu Öztürkmen’in önsözü sadece ikisi arasındaki ilişkiyi değil hem Anca’nın yaşantısını, kişiliğini ve çalışmalarını hem de Türkiye ile olan bağını ortaya koymaktadır.

Çeviri metinlerini seçerken, onun en çok çalışma yaptığı konularla ilgili İngilizce makaleleri ve bildirilerinden çeşitlendirmeye dikkat ettik. Bu doğrultuda, 1991 yılında ICTM Yearbook for Traditional Music, 23. Cildinde yayınlanan “Dans araştırmalarında teori ve yöntemler: Dansın bütüncül çalışmasına Avrupalı bir yaklaşım” isimli makalesi Mehmet Öcal Özbilgin ve Murat Sönmez, 1992 yılında ICTM Etnokoreoloji Çalışma Grubu’nun Nafplion’daki 17. Sempozyumu’nda sunduğu ve 2001 yılında Yearbook for Traditional Music, 33. cildinde yayınlanan “Dans ve Onun Sosyo-Politik Görüşü” başlıklı yazısı Mehmet Öcal Özbilgin ve Gül Kaplan Ekemen, 1998 yılında gerçekleşen ICTM 20. Etnokoreoloji Sempozyumunda sunulup, Boğaziçi Üniversitesi Folklora Doğru dergisinin Özel sayısında yayınlanan  “Bir Dansçının Doğaçlamayla İlgili Söylemlerini Yorumlamak” isimli yazısı Berna Kurt,   2003 yılında ICTM, Yearbook for Traditional Music, 35. Cildinde yayınlanan “Geleneksel Romanya topluluklarında dans estetiği” başlıklı makalesi Belma Oğul Kurtişoğlu, İzmir’de 2010 yılında gerçekleştirilen ICTM Güneydoğu Avrupa’da Müzik ve Dans Çalışma grubunun 2. Sempozyumunda Speranta Radulescu ile birlikte sundukları “Pan-Balkan (ve Akdeniz) füzyonunun dansı ve müziği: Romen manea örneği” başlıklı bildiriyi C.Orhan Çetinkalp ve Selin Tozkoparan, , 1990 yılında ICTM'in 16. Etnokoreoloji Çalışma Grubu Sempozyumu'nda sunduğu ve 1992 yılında Studia Musicologica Academiae Scientiarum Hungaricae dergisinde yayınlanan “Tuna Ovası'nın ‘Cålus’u ile Transilvanya'nın (Romanya) ‘Cåluşerul’unun Karşılaştırmalı bir Analizi” başlıklı yazısı Sungu Okan, Mayıs, 2005’te 4 yerli, 7 yabancı araştırmacının İzmir ve civarında yaptığı alan araştırmasının bir bölümü olarak hazırlanmış ve görsel-işitsel kayıtlar eşliğinde 10-16 Temmuz 2006 tarihlerinde Romanya, Cluj’da ICTM Study Group on Ethnochoreology’nin 24. Sempozyumu’ndaki “Hıdırellez” başlıklı sunumu Fahriye Dinçer tarafından çevrilmiştir.

Kitabın en sonuna ise, kendisinin kaleme aldığı özgeçmişi ve elimizden geldiğince derleyerek biyografisini okuyucularla paylaşmayı uygun gördük.

Çeviri metinlerin orijinal baskılarında yer alan fotoğraf ve resimlere, eser sahibine ulaşamama kaygısıyla kitabın içerisinde yer verilmemiştir.

Bu kitabın basılması ile ilgili, Ege Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire başkanı Cemal Orhan Çetinkalp liderliğindeki tüm personeline katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Mehmet Öcal Özbilgin-Belma Oğul Kurtişoğlu

ANCA GIURCHESCU AND ETHNOCOREOLOGY


Introduction

When Anca Giurchescu went to dance elsewhere in 2015, we decided to create this compilation in order to pay a little bit of debt due to his contributions to both the field of ethnocoreology and to us as an individual. We know that this translation book, which we think will enrich the limited Turkish literature in the field of ethnochoreology, will also make Anca happy.


Rodica Maria Anca GIURCHESCU (1930-2015) is an internationally renowned dance scholar from Romania.


After his education life in Transylvania, he moved to the capital Bucharest in 1949 to study rhythmic dance. In 1953, he started working as a researcher in the Department of Choeology at the Ethnography and Folklore Institute. Although his work was prevented from time to time by the political attitude of the period, he worked as a chief researcher in his department from 1963 until 1979. During his time at the Institute of Ethnography and Folklore, he contributed to the development of Romanian folk dance organizations and their studies with more than 240 field studies. In his extensive research he explored how traditional dance was manipulated through symbols to legitimize political power from an inside perspective.


Anca Giurchescu asylum from Romania in 1979 to Denmark. In this country where she stayed with the political refugee status, she actively carried out her dance activities. After the fall of the communist regime, he returned to his homeland in 1989 to continue his research on the ritual dance of Cӑlus (which he started in 1968), a healing ritual in the dance tradition of the Roma minority.


However, until his departure on April 4, 2015, Giurchescu was an active member of many scientific organizations, including the ICTM International Traditional Music Council, the American-Romanian Academy and the Nordic Folk Dance Research Association, and served as the President of the Ethnochology Working Group. It has undertaken.


He has many publications in French, German, Romanian, English and Danish languages. Europe as well as Brazil, Canada, Tunisia, Turkey and so on. He has lectured at American universities such as Harvard, Cornell, Berkeley, Davis, Irvine, UCLA and Stanford. Due to his outstanding services in the field of science, he has received many scientific scholarships and awards in 2009, as well as the "honorary doctor" title he received from London Roehampton University.


In order to grasp the diversity of scientific contributions made by Anca Giurchescu to the field of ethnocoreology, it is necessary to classify his studies under the titles.


- Establishing the theoretical and methodological foundations for structural analysis of the relationship between dance - music - text and expression.


- Examining the importance and function of dance as a non-verbal communication tool in dance practices, ritual, secular and social contexts.


- In-depth study (in terms of structure, function, symbolic, transformation) of relationships between the therapeutic Cure ritual and other similar European men's dances.


- Dance and minorities: studies on the use of dance as a cultural / ethnic identity marker. (Via Romanian Gypsies and Serbia, Ulah minorities in Denmark)


- Use of folk dance in political discourse (via the sample of communist Romania).


- Transformation Process of Dance; interaction between local and local, between traditional and urban culture.


- Creating a rich collection as a result of many field research, theoretical studies and documents collected (movies / videos, dance screenings, interviews, surveys, etc.) on Romania, Denmark and Serbia (Vlach minorities)


This book is among the contributors Anca oldest and most desired Öztürkmen that the preamble is not only the relationship between them and Anca's life, personality and work reveals the bond with both Turkey.


When choosing translation texts, we paid attention to diversification from their English articles and papers on the subjects he studied most. In this regard, Mehmet Öcal Özbilgin and Murat Sönmez published their article titled “Theory and methods in dance studies: a European approach to the holistic study of dance” published in ICTM Yearbook for Traditional Music, Volume 23, in 1991, in 1992, by the ICTM Ethnochology Working Group in Nafplion. Mehmet Öcal Özbilgin and Gül Kaplan Ekemen, presented at the Symposium titled “Dance and His Socio-Political Opinion” in Yearbook for Traditional Music, published in 2001, were presented at the ICTM 20th Etnochoreology Symposium held in 1998 and towards the Folklore of Boğaziçi University. Berna Kurt's article titled “Interpreting a Dancer's Discourses on Improvisation” published in the special issue of the magazine, and her article titled “Dance Aesthetics in Traditional Romanian Societies” published in ICTM in 2003, Yearbook for Traditional Music, Volume 35 Belma Oğul Kurtişoğlu, ICTM