ZAMANIN TANIMI: HİTİT METİNLERİNDE ‘meḫur’ KAVRAMI


Çilingir Cesur S.

Archivum Anatolicum, cilt.14, ss.51-82, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 14 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2020
  • Doi Numarası: 10.46931/aran.674466
  • Dergi Adı: Archivum Anatolicum
  • Sayfa Sayıları: ss.51-82

Özet


 Zaman, sürekli bir devinim içinde olan ve insanın kontrol edemediği fakat ona bağlı yaşamaktan da kurtulamadığı bir olgudur. Ekonomisinin ve yaşamının büyük bölümü tarıma dayalı olan Hitit toplumu için de zaman, yaşamın en önemli parçasıdır ve onun merkezinde durur. Metinlerde özellikle mevsimler, gün bölümleri ve bunların içinde daha sınırlı bir zamanı ifade eden kullanımlara yer verilir. Bu bakımdan Hitit toplumunda zaman, farklı açılardan ele alınabilecek çok yönlü bir araştırma alanıdır. Bu makale, Hitit metinlerinde geçen ve genel bir kavram olarak zamanı tanımlayan meḫur ifadesine odaklanmaktadır. Bunun için öncelikle bu kavrama atfedilen anlamlar ele alınacaktır. Böylece Hititlerin ‘zaman’ dediği olgunun aslında birden fazla tanımı olduğu ortaya konacaktır. Ardından metinlerde meḫur ile kullanılarak daha sınırlı bir zaman dilimini ifade eden sözcük grupları incelenecek ve Hitit literatüründe zaman algısı konusunda çeşitli tespitler sunulacaktır.