Bizanslı Bir Kadın Yazarın Gözünden Toplumsal Cinsiyet: Anna Komnenanın Aleksiadına Bakış


Maktal Canko D. Y.

II. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Berlin Konferansı, Berlin, Almanya, 17 - 20 Mayıs 2018, ss.86

  • Basıldığı Şehir: Berlin
  • Basıldığı Ülke: Almanya
  • Sayfa Sayıları: ss.86

Özet

Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos'un kızı olan Anna Komnèna, Bizans İmparatorluğu'nun en güçlü kadınlarından olan annesi Irene Doukaina ve babaannesi Anna Dalassena ile büyüdüğü sarayda geleceğin imparatoriçesi olarak yetiştirilmişti. Ancak yaşanan olumsuzlukların hayallerini yıkması sonucunda kendi hakkı olarak gördüğü tahtı almak için bir dizi çatışma içine girmekten kaçınmamış ve başarısız olmuştu. Bu başarısızlık, onun manastır hayatını tercih etmesine ve orada Bizanslı bir kadın tarafından yazılmış tek seküler biyografik ve tarihi eser olan Alexiad’ı yazmasına neden olmuştu.

           Anna Komnèna, Aleksiad'ın önsözünde, bu kitabı yazmasındaki amacının kendi yazarlık yeteneğini sergilemek olmadığını çok önemli gördüğü bir konunun tarihin karanlık sayfalarında kaybolmasına izin vermemek olduğunu belirtir. 1143-1153 yılları arasında yazılan Aleksiad'ta Anna'nın kaybolmasına izin vermek istemediği konu, yazıldığı tarihten kırk ile altmış yıl öncesinden başlayarak babası I. Aleksios Komnenos'un muhteşem imparatorluk yıllarıdır. Komnèna, bu uzun ve kişisel tarihi İmparator Aleksios Komnenos’un imparatorluk yıllarını yazarken aslında hakkı olmasına rağmen tahta çıkamamış Anna’nın ve çevresindeki Bizanslı kadınların Bizans toplumu içerisindeki yerleri ve yaşadıkları hakkında önemli bilgiler vermektedir. Anna Komnèna’nın satır aralarında bahsettiği Bizanslı kadınların yaşadıkları 330-1453 yılları arasında varlığını sürdürmüş ve kadınlarını ikinci sınıf vatandaş olarak tanımlamış bir imparatorluğun kadınlara bakış açısını da açıklıkla sunmaktadır.

            Bu bildiride, Bizans İmparatorluğu'nun tek seküler kadın yazarının gözünden Bizans İmparatorluğu’ndaki toplumsal cinsiyet rollerini inceleyeceğiz. 

           Anahtar Kelimeler: Anna Komnèna, Aleksiad, I. Aleksios Komnenos, Bizanlı Kadınlar, Bizans’ta Toplumsal Cinsiyet

The daughter of Byzantine Emperor Alexios Komnenos I., Anna Komnena was raised as the future empress in the palace she grew up with her grandmother Anna Dalassena, one of the most powerful women of the Byzantine Empire, and her mother Irene Doukaina. However, when she got disappointed as a result of some unfortunate events she didn’t avoid engaging in a number of conflicts in order to gain the throne which she considered as her right and became unsuccessful. This failure led her to choose monasticism and write Alexiad, the only secular biographic and historical work written by a Byzantine woman.

In the preface of Alexiad, Anna stated that her aim in writing this book was to prevent a significant subject to disappear in the dark side of history rather than displaying her writing skills. Written between 1143 and 1153, the subject which Anna didn’t want to disappear in Alexiad was the magnificent emperorship years of his father Alexios Komnenos I starting from the forty or sixty years before the date it was written. This long and personal history gives detailed information as Byzantine women. The Byzantine women, whom Anna Komnèna mentioned between the lines, continued to exist between 330 and 453 BC, and they openly express the view of women from an empire that defined their women as second class citizens.

In this report we will examine the gender roles in the Byzantine Empire in the eyes of the single secular woman writer of the Byzantine Empire.

Key Words: Anna Komnèna, Alexiad, Emperor Alexios Komnenos I., Byzantine Women, Gender in Byzantium