İplik ve Kumaş Aşınma Dayanımları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi


Özdil N. , Özçelik Kayseri G. , Süpüren Mengüç G.

ERASMUS International Academic Research Symposium in Science, Engineering and Architecture, 5-6 Nisan 2019, İzmir, Türkiye, 5 - 06 Nisan 2019, cilt.1, no.1, ss.377-384

  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.377-384

Özet

İplik ve Kumaş Aşınma Dayanımları Arasındaki İ̇lişkinin İ̇ncelenmesi  

Doç.Dr. Gonca Özçelik Kayseri - Prof.Dr. Nilgün Özdil - Doç.Dr. Gamze Süpüren Mengüç 

 

ÖZ 

 Tekstil malzemeleri kullanım ve yıkama gibi etkiler sonucunda çeşitli etkilere maruz kalarak bazı fiziksel ve kimyasal değişikliklere uğramaktadır. Şekil değişikliğinden kaynaklanan diz ve dirsek izi gibi şekil deformasyonları, sürtünmeden kaynaklanan boncuklanma, parlama, tüylenme ve aşınma gibi görünüm deformasyonları malzemenin eskimesine ve kullanım ömrünün azalmasına sebep olan çeşitli durumlardır. Sürtünme, iplikte deformasyon, düzgünsüzlük ve mukavemet düşmesi gibi bazı olumsuz özelliklerin ortaya çıkmasına yardımcı olmaktadır. Bu fiziksel deformasyonlardan biri olan aşınma, kumaşın bir tekstil yüzeyine sürtünmesi, kumaşın tekstil olmayan bir yüzeye sürtünmesi veya kumaş içerisine girmiş toz, kum vb. yabancı maddelerle lifler arasındaki sürtünme veya kumaş bileşenleri arasındaki sürtünme şeklinde oluşabilir. Genellikle giysinin yakaları, pantolon parçalarının iç kısmı, kolların iç kısmı, dirsek ve manşetler gibi belirli bölgeler kumaşın esas temas alanını oluşturduğu için daha fazla aşınma görülmektedir. Aşınma mukavemeti, belirli şartlar altında oluşan sürtünme ile kumaştaki iplik ve liflerin kumaş yüzeyinden dışarı çıkması sonucunda kumaş yüzeyinde meydana gelen aşınmaya koyma yeteneğidir. Aşınma olayı çok karmaşıktır ve aşınma dayanımını pek çok faktör etkilemektedir. Lif cinsi, liflerin mekanik özellikleri, lif inceliği, lif uzunluğu, iplik yapısı, iplik numarası, büküm sayısı, kat adedi, tüylülük, kumaş konstrüksiyonu, kumaş kalınlığı, kumaş gramajı kumaşların aşınma dayanımını etkileyen faktörlerdir. Kumaş aşınma dayanımına etki eden lif ve iplik özellikleri aynı zamanda iplik aşınma dayanımını da etkileyen parametrelerdir. Dolayısıyla iplik aşınma dayanımı tespit edildiğinde, üretilecek olan kumaşın konstrüksiyon ve iplik sıklığı parametrelerine göre kumaş aşınma dayanımı tespit edilebilir. Bu çalışmada farklı liflerden ve farklı iplik numaralarında üretilen ipliklerin aşınma dayanımları ile bu ipliklerden üretilen kumaşların aşınma mukavemetleri arasındaki ilişki incelenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Iplik Aşınması, Ctt (Constant Tension Transport), Kumaş Aşınma Dayanımı, Martindale Boncuklanma ve Aşınma Dayanımı Test Cihazı