Kesinti Riski Altında Tedarik Zinciri Tasarımı İçin Bütünleşik Bir Yaklaşım: İlaç Sektöründe Bir Uygulama


Demircan Keskin F.

39. Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği Ulusal Kongresi, YAEM 2019, Ankara, Türkiye, 12 - 14 Haziran 2019, ss.42

  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.42

Özet

Doğal afetler sonucunda ya da insan faktörünün etkisi ile ortaya çıkabilen tedarik zinciri kesintileri işletmeler için çok ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Tedarik zinciri kesintilerine, etkilerinin öneminin anlaşılması ile birlikte özellikle son yıllarda literatürde gösterilen ilgide hızlı bir artış yaşanmıştır. Tedarik zincirlerinin direnç düzeylerinin geliştirilebilmesi için tedarik zinciri tasarımı yapılırken bu kesintilerin göz önünde bulundurulması kritik önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışmada, tedarik zinciri tasarımı problemi tedarik kesinti riskleri göz önünde bulundurularak ele alınmış ve problemin çözümü için bütünleşik bir yaklaşım önerilmiştir. Yaklaşım, tedarikçi değerlendirmede kullanılan kriterlerin önem düzeylerinin belirlenmesi, tedarikçilerin bu kriterler altında değerlendirilmesi ve puanlanması ve tedarik zinciri tasarımının oluşturulması aşamalarını içermektedir. Problem, karar verme sürecinin taşıdığı belirsizliği yansıtabilmek için bulanık ortamda değerlendirilmiştir. Tedarikçilerin değerlendirilmesinde ve puanlanmasında Bulanık VIKOR, tedarik zinciri yapısının belirlenmesinde ise bulanık çok amaçlı doğrusal programlama uygulanmıştır. Oluşturulan çok amaçlı doğrusal programlama modelinin amaç fonksiyonları, tedarik zinciri içinde yer alan bileşenlere ilişkin maliyetlerin minimizasyonu ve tedarikçi puanlarının maksimizasyonudur. Çalışmada önerilen yaklaşımın uygulaması, sağlık sistemi içinde çok önemli bir yere sahip olan ilaç sektöründe, sektörünün kendine özgü özellikleri göz önünde bulundurarak oluşturulmuş bir veri seti üzerinde gerçekleştirilmiştir. İlaç tedarik zinciri ağ yapısında, tedarikçiler, üreticiler, dağıtım merkezleri ve talep noktaları yer almaktadır. Model, ilaç sektöründe tedarik sürecinde yaşanabilecek, gerçekleşme olasılıkları ve etkileri birbirinden farklı çeşitli kesinti senaryoları altında ε-kısıt yöntemi uygulanarak çözülmüş ve sonuçlar değerlendirilmiştir.