Comparison of Knowledge, Attitude and Awareness of Under and Post-Graduate Students on Radiation Safety


Baydar O. , Önem E. , Baksı Şen B. G. , Mert A.

1.Uluslararası Diş Hekimliği Eğitimi Kongresi, Ankara, Turkey, 11 - 15 January 2021, pp.83-86

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.83-86

Abstract

Comparison of Knowledge, Attitude and Awareness of Under and Post-Graduate Students on Radiation Safety

Oğuzhan Baydar1 , Erinç Önem1 , B. Güniz Baksı Şen1 , Ali Mert2

1 Ege University, Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, İzmir, Turkey 2 Ege University, Faculty of Science, Department of Statistics, İzmir, Turkey

Objective: Primary aim of education on radiation safety is to protect individuals and the environment against the harmful effects of ionizing radiation. Both the theory and practice of radiation protection are included in dental radiology curriculum. However, ignorance among dentists about their understanding of ionizing radiation and the use of imaging equipment is well-documented. Since dentists will be at risk from radiation hazards during their whole clinical life, they should have updated and thorough knowledge towards the biological hazards of radiation and different protection protocols. Therefore, the aim of this study was to investigate the differences of knowledge, attitude and awareness (KAA) of radiation safety procedures followed by under- and post-graduate students. Accordingly, it would be possible to suggest improvements to the radiation safety education to minimize the radiation exposure and increase the knowledge of dentists.

Methods: This research was conducted among 3rd, 4th and 5th grade under-graduate students of School of Dentistry, Ege University and post-graduate students of various dental schools in country. A questionnaire was prepared to evaluate the KAA of all participants about radiation safety. The questionnaire consisted of 4 different sections with 27 multiple-choice-questions including demographic characteristics, type & frequency of radiographic method, radiation dose and effects on patients, factors effecting the radiation dose and principals for radiation protection. The study participants were total of 670 subjects with 502 under-graduate, 168 post-graduate students. Because of the COVID19-pandemic, the survey form was prepared electronically, and students were encouraged to participate in the online survey. While descriptive statistics was used for comparison of demographic information, frequency & method of radiographic preferences, differences in attitudes and knowledge between two groups were evaluated by Chi-Square-test(p<0.05).

Results: No significant difference was obtained between two groups with mean age of 25.10±3.5 as regards to radiographic technique choices and frequency of use (p>0.05). However, the number of correct answers showed significant difference in the section evaluating the knowledge between dose differences of two-and three-dimensional imaging methods. Approximately 80% and 87% of under-and post-graduate students gave correct answers respectively(p=0.039). In the section evaluating radiation protection, the angle of the field in which the practitioner should be positioned was correctly answered by 50% of under-graduates while it was 64% for post-graduates (p<0.05). When the minimum distance to the central-beam was questioned, correct answers were 36% for under-graduates but 50% for postgraduates(p=0.002). In the section evaluating the parameters effecting radiation dose, the groups showed significant difference only with regard to the correct collimator-shape(p=0.042).

Conclusion: According to the results obtained all students were aware of the harmful effects of ionizing radiation and agreed that care should be taken while handling imaging equipment. However, it was also noted that under-graduates were deficient in terms of radiation hazards and radiation protection protocols. These results prove the need for refreshing program(s) at regular intervals at institutional level. Moreover, the results demonstrated the need for continuing education to improve dentists’ knowledge about dose reduction, refresh the knowledge for radiographic procedures and to inform them about the new technology as well as recent guidelines via post-graduate education courses at regular intervals.

Key words: Radiation safety, dentistry, education

Radyasyon Güvenliği Konusunda Lisans ve Lisansüstü Öğrencilerin Bilgi, Tutum Ve Davranışlarının Karşılaştırılması

Oğuzhan Baydar1 , Erinç Önem1 , B. Güniz Baksı Şen1 , Ali Mert2

1Ege Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

2Ege Üniversitesi, Fen Fakültesi, İstatistik Bölümü, İzmir, Türkiye

Amaç: Radyasyondan korunma eğitiminin hedefi bireyleri ve çevreyi iyonizan radyasyonun zararlı etkilerinden korumaktır. Radyasyondan korunmaya ait teorik ve pratik bilgiler diş hekimliği lisans müfredatında yer almaktadır. Ancak, diş hekimlerinin radyasyon güvenliği ve görüntüleme ekipmanlarının kullanımı konularındaki yetersizlikleri birçok raporda sunulmaktadır. Diş hekimleri tüm klinik yaşamları boyunca radyasyonun zararlı etkilerine maruz kalacağı için radyasyonun biyolojik zararlarına ait tam ve güncel olarak bilgilenmek ve farklı korunma protokolleri ile ilgili fikir sahibi olmak durumundadır. Buna göre; bu çalışmanın amacı, diş hekimliği lisans ve lisansüstü öğrencilerinin radyasyon güvenliği konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını (BTD) karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Alınan sonuçlar sayesinde, radyasyondan korunma eğitimine katkı sağlamak, bireylerin alacağı dozu azaltmak ve diş hekimlerinin bilgisini arttırmak mümkün olacaktır.

Yöntem: Araştırmaya Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde okuyan 3, 4 ve 5. sınıf lisans öğrencileri ile ülkemizdeki farklı diş hekimliği fakültelerinde görev yapan lisansüstü öğrenciler dahil edildi. Tüm katılımcıların radyasyon ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalık düzeyini ölçmek üzere bir anket formu hazırlandı. Anket formu demografik özellikler ve radyografik yöntem tercihi, kullanım sıklığı, doz ve radyasyonun dokulara olan etkileri, radyasyon dozunu etkileyen faktörler ve radyasyon güvenliği bilgilerinin sorgulandığı 4 bölümden oluşan 27 çoktan seçmeli soru içermekteydi. Çalışmaya 502 lisans, 168 lisansüstü olmak üzere toplam 670 öğrenci katıldı. Anket formu, COVID-19 pandemisi nedeniyle elektronik olarak hazırlandı ve öğrencilerin çevrimiçi katılımı sağlandı. Demografik bilgiler, radyografi kullanım sıklığı ve yöntem tercihleri için tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılırken, gruplar arasındaki farklılıklar Ki-Kare testi ile değerlendirildi (p<0,05).

Bulgular: Yaş ortalaması 25,10 ±3,5 olan 670 öğrenci arasında radyografi tercihi ve kullanım sıklığı yönünden iki grup arasında anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). Radyobiyoloji ve doz bilgilerinin sorgulandığı bölümde, özellikle iki ve üç boyutlu görüntülemeler arasındaki doz farkı sorgulamasında lisans öğrencilerinin yaklaşık %80, lisansüstü öğrencilerinin ise %87 oranında doğru cevap verdiği ve gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu görüldü (p=0,039). Radyasyondan korunma yöntemlerinin irdelendiği bölümünde ise çekim sırasında korunmak için bulunulması gereken açı için lisans öğrencileri %50, lisansüstü öğrencileri ise %64 oranında doğru yanıt verdi (p<0,05). Çekim bölgesinin merkezi ışına minimum uzaklığı konusunda ise lisans öğrencilerinin %36, lisansüstü öğrencilerinin ise %50 oranında doğru yanıt verdiği saptandı (p=0,002). Radyasyon dozunu etkileyen parametrelerin sorgulandığı bölümde ise doğru kolimatör şekli konusunda gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu gözlendi (p=0,042).

Sonuç: Çalışmanın bulgularına göre çalışmaya katılan tüm öğrencilerin radyasyonun zararlı etkisinin farkında olduğu ve görüntüleme ekipmanlarının kullanımı konusunda özen gösterilmesi bilincine sahip olduğu saptandı. Ancak yapılan karşılaştırma lisans öğrencilerinin radyasyonun zararları ve görüntüleme ekipmanlarının doğru kullanımı konusunda yetersiz olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu bulgular radyasyon konusunda akademik düzeyde bilgi tazelemeye ve tekrara yönelik programlar gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yanı sıra, bulgular mezuniyet sonrasında sürekli eğitim niteliğinde gerçekleştirilecek kurslar ile diş hekimlerinin doz sınırlaması konusunda bilgilerinin arttırılması, radyoloji bilgilerinin tazelenmesi, yeni teknolojiler ve son protokoller konusunda bilgilendirilmeleri gerektiğini de göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Radyasyon güvenliği, diş hekimliği, eğitim