Türkçede Beden Olgusu: Atasözleri ve Deyimler Üzerine Bir İçerik Analizi


Creative Commons License

Gürel Ş. E. , Tat M.

Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, ss.235-256, 2019 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2019
  • Dergi Adı: Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.235-256

Özet

İnsanın fizyolojik varlığının taşıyıcısı olan beden, toplumsal yönüyle de kültürel değer ve inançların taşıyıcısıdır. Çağcıl dünyada birçok disiplinin ilgi alanına giren beden, dilbilim ve kültür araştırmalarının önem atfettiği çalışma konularından biridir. Bir toplumun kültürünü oluşturan temel unsurlardan olan dil, o toplumun deneyimlerinin biriktirilmesini ve kuşaktan kuşağa aktarılmasını olanaklı kılmaktadır. İfade gücünü zenginleştiren dilsel araçlar olan atasözleri ve deyimler; bir kültürün yaşam biçimi, yönelimleri, inançları, gelenekleri ve değerleri hakkında bilgi veren söz yapılarıdır. Atasözü ve deyim araştırmaları aracılığıyla bir kültürün belirli olay, olgu ve durumlara yüklediği önem ve değeri analiz etmek mümkündür. Bu çalışma, Türkçede beden olgusunun yerini atasözleri ve deyimler üzerinden mercek altına almayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü araştırma evreni olarak seçilmiş, gerçekleştirilen sözlük taraması sonucunda ulaşılan atasözleri ile deyimler anlamlarına göre kategorilere ayrılmış ve içerik analizi yöntemiyle  incelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde bulgular yorumlanmış ve ileriki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Beden, Kültür, Beden Araştırmaları, Atasözü, Deyim

The body is both the carrier of physiological human existence and of sociocultural values and beliefs. The body is a concern for various disciplines in the modern world and is also an important subject of linguistics and culture studies. Language, one of the main elements constituting the culture of a society, enables the accumulation of experiences and their transfer to future generations. Proverbs and idioms are linguistic tools enhancing expressive power and revealing of the lifestyle, tendencies, beliefs, traditions, and values of a culture. Through studies of proverbs and idioms, the importance and value that society attributes to certain incidents, cases, and situations can be analyzed. This study aims to examine the fact of the body in Turkish proverbs and idioms. The Turkish Language Association’s Dictionary of Proverbs and Idioms was selected as the research population and screened, then proverbs and idioms were categorized based on their meaning and reviewed using the content analysis method. The findings are interpreted and suggestions are made for further studies.

Keywords: Body, Culture, Body Studies, Proverb, Idiom