Obsesif İnançlar Anketi: Kısa Formların Türkçeye Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi


Yorulmaz O., Güngör Culha D., Gökdağ C.

Türk Psikiyatri Dergisi, cilt.30, ss.191-199, 2019 (SSCI İndekslerine Giren Dergi) identifier

  • Cilt numarası: 30
  • Basım Tarihi: 2019
  • Dergi Adı: Türk Psikiyatri Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.191-199

Özet

Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk’ta (OKB) gözlenen istemdışı deneyimlerin yorumlanmasında kritik bir role sahip bilişsel yanlılıkları değerlendirmek üzere ilgili alanyazında sık kullanılan popüler ölçüm araçlarından biri olan Obsesif İnançlar Anketi’nin (OİA) önce 44 maddeye; yakın zamanda ise 20 maddeye ve hatta en son 9 maddeye indirgenerek kullanılmaya başladığı dikkat çekmektedir. Birçok açıdan pratiklik sağlayan bu aracın ülkemizde ise 44 maddelik versiyonu kullanıldığından, bu çalışmada iki kısa formun iki ayrı yetişkin örneklemdeki psikometrik özelliklerini incelemek amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmada iki ayrı yetişkin örneklem grubunun OİA ile birlikte OKB belirtileri, benlik ikilemi ve düşünce-eylem kaynaşmasına dair doldurdukları ölçüm araçlarından faydalanılmıştır.

Bulgular: Yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, kabul edilebilir içsel tutarlık katsayıları ile Türkçe OİA-20 ve OİA-9’un orijinal çalışmalara benzer faktör yapılarına sahip olduğunu ve yapılan ekstra model testleri ise her iki formun hem alt boyut puanlarının hem de toplam puanlarının kullanılabileceğini göstermiştir. Ayrıca OKB belirti düzeyleri ile benlik ikilemi ve düşünce-eylem kaynaşması ile bu bilişsel yanlılıklar arasında beklenen şekilde anlamlı korelasyonel ilişkiler olduğunu görülmüştür.

Sonuç: Nihayetinde bu bulgular, Türkçe OİA-20 ve OİA-9’un yapı ve eş zaman geçerliğine ve tatminkar güvenirliğe sahip olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar terimler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Obsesif davranış, Obsesif İnançlar Anketi, Psikometrik özellikler

Objective: In order to assess specific cognitive biases which play critical roles in appraisal process of intrusive experiences observed in Obsessive Compulsive Disorder (OCD), the Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ) is one of the popular measures first designed with 44 items and then, it was abbreviated into 20 and finally 9 items. Since we only have its 44-item version in Turkey, this study aimed to examine psychometric properties of these two short OBQ forms in community sample.

Method: We included data sets of two adult samples on measures of obsessive beliefs, OCD symptoms, self-ambivalence as well as thought action fusion.

Results: The results of explanatory and confirmatory factor analyses showed that Turkish OBQ-20 and OBQ-9 had similar factor structures to the original studies, and the results of model testing analyses revealed that both scores of total questionnaire and subdimensions can be used for assessment. Furthermore, there were significant and positive correlations among two obsessive belief measures, and instruments on self-ambivalence and thought-action fusion.

Conclusion: In sum, these findings point out that Turkish OBQ-20 and OBQ-9 had construct and concurrent validity as well as satisfactory internal consistencies.

Keywords: Obsessive Compulsive Disorder, Obsessive Behaviors, Obsessive Beliefs Questionnaire, Psychometric Properties