EGE DENİZİ’DE DAĞILIM GÖSTEREN DİLBALIKARINDA (Solea solea L. 1758) KARACİĞERDOKUSUNDA MEYDANA GELENFARKLILIKLARIN AYLIK DEĞERLENDİRMESİ


Creative Commons License

ENGİN S. , GÜRKAN Ş. , TAŞKAVAK E.

MAS INTERNATIONAL EUROPEAN CONFERENCE ONMATHEMATICS-ENGINEERING-NATURAL MEDICAL SCIENCES-XII, İzmir, Türkiye, 18 - 19 Temmuz 2020, ss.223-224

  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.223-224

Özet

Bu araştırma, Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma komisyonu tarafından desteklenen FGA 2019-20648 nolu proje kapsamında olup, Ege Denizi’ndeki ticari balıkçılarca Şubat 2019- Ocak 2020 arasında aylık olarak yakalanmış 240 adet dil balığındaki (Solea solea L.1758) karaciğer gelişimi ve karaciğer dokularında meydana gelen anomalilerin histolojik olarak belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, örneklerin laboratuvarda boy ölçümleri (TL, cm) ile karaciğer ve vücut ağırlıkları (W, g) standart olarak belirlenmiştir. Farklı boy gruplarından oluşan dil balıklarının karaciğer dokuları disekte edilerek histopatolojik değerlendirmelerde kullanılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda; populasyonun %13.75’nde karaciğer dokusunda genel bozulma, %12.08’de mikroveziküler steatozis ve hepatosit dejenerasyon, %0.8 hemoroji ve %0.8’nde sinuzoid bozulmaya rastlanılmıştır. Şubat ve Mart örneklerinde karaciğer dokuları normal sınırlar içinde olduğu saptanmıştır. Karaciğer parankimanın esas hücreleri olan çokgen şekilli ve iri nukleuslu hepatositlerin oldukça düzgün kordonları mevcut olup, aralarında çok ince sinüzoidler ile karakterizedir. HSI değerleri ise bu dönemde en düşük ortalama değerlerdedir (0.71±0.14 ve 0.67±0.25). Nisan ve Mayıs ayında hepatositlerde herhangi bir şekil bozukluğu bulunmamakta birlikte çok az sinüzoidal hemorojiler izlenmektedir ve HSI değerleri artma eğilimindedir (0.95±0.34; 0.95±0.25). Haziran’da karaciğer dokuları histolojik ve karaciğer gelişimi yönünden normal sınırlarındadır (0.92±0.21). Temmuz ayında karaciğer dokularında mikrovezüküler steatozis ilk kez belirlenmiş olup, çeperleri yer yer parankimadan ayrılmış görünen ve ayrıca artmış kan hücresi içeren ven’deki eritrositlerde poikilositozis’e rastlanılmaktadır. Bu ayda karaciğerin gelişimi devamlıdır (0.99±0.20). Benzer olgular, Ekim ve Aralık aylarındaki karaciğer dokusunda da rastlanılmış olup yüksek HSI değerlerine yaklaşılmaktadır (1.21±0.22; 0.89±0.51). Ancak Ağustos, Eylül, Kasım ve Ocak aylarında karaciğer hücre bütünlüğünde bozulma belirgindir ve ileri derece makroveziküler steatozislere rastlanılmaktadır. Karaciğer lobülü içinde görülen hepatosit nekrozları sonucunda hepatositler dejenere olmuştur. HSI değerleri sırasıyla en yüksek ortalamayı Ağustos’da (1.29±1.11) göstermişken, daha sonrasında ise azalmıştır (0.82±0.28; 0.94±0.41, 0.67±0.22). Sonuç olarak, Ege Denizindeki dil balıklarının karaciğer dokularında aylara göre farklılıklar olduğu göze çarpmaktadır. Bu durumun, türün beslendiği habitata, mevsime, besin yapısına, eşeylere ve suyun fizikokimyasal yapısına göre değiştiği anlaşılmaktadır.