“Toplumsal Cinsiyet” Teması Çerçevesinde Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin Eğitici Oyun Materyalleri


Barış M. S. , Tunç M., Aydın D., Karabay Ş.

3.Uluslararası Eğitimde Araştırmalar Kongresi Celal Bayar Üniversitesi, Manisa, Türkiye, 9 - 11 Mayıs 2018

  • Basıldığı Şehir: Manisa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye

Özet

“Toplumsal Cinsiyet” Teması Çerçevesinde Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin Eğitici Oyun Materyalleri

Okul öncesi dönemde çocukların toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına dayalı inançları güçlenmekte bu yargılara sıkı sıkıya bağlanma eğilimi göstermektedirler. Bu dönemde toplumsal cinsiyet eşitliğinin desteklendiği ve çocukların geleneksel cinsiyet rol kalıpları yargıları içermeyen yaşantılar edindiği bir eğitim ortamında yer almaları büyük önem arz etmektedir. Öğretmenlere eşitlikçi politikalar izlemeleri, cinsiyet farklılıklarının bilincinde olan çocuklar yetiştirmeleri ve her iki cinsin de eşit olduğuna dair yaşantılar kazandırmaları önerilmektedir. Bu nedenle öğretmenlerden çocukların gelişim düzeylerine uygun toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik farkındalığı arttıracak görsel materyallerden eğitici araç ve gereçlerden destek almaları veya somut ve olabildiğince çok duyuya hitap eden etkinlikler planlamaları beklenmektedir. Nitekim UNICEF’in Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi Raporu’nda da “eğitim materyallerinin toplumsal cinsiyet duyarlılığını vurgulayan bir bakış açısıyla ve yaklaşımla gözden geçirilmesi” gerektiği üzerinde durulmaktadır. Ancak bu bireylerin eğitilmesi ve cinsiyetçi ögelerin ayıklanarak yeni materyallerin üretilmesi konusunda çalışmaların henüz uygulamaya geçirilemediği açıklanmaktadır. Okul öncesi eğitimi alanında da çocukların cinsel gelişim süreçlerini destekleyecek eğitici oyuncak ve materyallerin yeterli düzeyde olmadığı alanda uygulanmakta olan günlük eğitim akışı içinde gerçekleştirilen çeşitli etkinliklerde cinsiyet eşitliği, toplumsal cinsiyet rolleri vb. kavramların sınırlı bir şekilde ele alındığı gözlenmektedir. Bu çalışmada Ege Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı’nda yürütülmekte olan “Yaratıcılık ve Geliştirilmesi” dersi kapsamında, “Toplumsal Cinsiyet” teması çerçevesinde okul öncesi dönem çocukları için eğitici oyun materyallerin geliştirmesi alana kazandırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada eğitici materyaller “Toplumsal Cinsiyet” teması çerçevesinde toplumsal roller, meslekler, hobiler, renkler, oyun/oyuncaklar, duygular ve öz nitelikler başlıkları altında tasarlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırmalardan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle öğretmen adayları
okul öncesi eğitimde materyal ve materyal geliştirme ile ilgili bilgilendirilmişlerdir. Öğretmen adaylarıyla birlikte toplumsal cinsiyet teması çerçevesinde alan yazını taranmış çocuklar için uygun görülenler kalıp yargısal olduğu düşünülen çeşitli alt başlıklar belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmacıların eşliğinde öğretmen adayları çeşitli materyaller üzerinde düşünmüşler örnek taslak tasarımlar fikir alış verişi ile zenginleştirilerek oluşturmuştur. 


Anahtar Kelimeler : Toplumsal Cinsiyet, Okulöncesi Öğretmeni, Eğitici Oyun Materyali