Erken Ergenlik Döneminde Cinsel İstismar ÖnlemeProgramının Etkililiğinin Değerlendirilmesi


Eslek D., Yılmaz Irmak T.

20. Ulusal Psikoloji Kongresi, Ankara, Turkey, 15 November 2018, pp.256

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.256

Abstract

Amaç: Ergenlik fiziksel ve zihinsel değişimlerin yanında beden, cinsiyet ve cinselliğe odaklanılan bir gelişim dönemidir. Bu dönemde daha önceki cinsel istismar yaşantısı tekrar değerlendirilir. Bu nedenle ergenleri sağlıklı cinsel davranış ve cinsel istismar konusunda bilgilendirmek önemlidir. Bu araştırmanın amacı, erken ergenlik dönemine özgü hazırlanan cinsel istismar önleme programının etkililiğini değerlendirmektir. Yöntem: Önleme programı araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir ve altı modülden oluşmaktadır. Program ilk yazar tarafından 6 hafta boyunca haftada 80 dakika olmak üzere uygulanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını yaşları 9-13 (Ort.= 10.7, ss.=0,7) arasında, 5 ve 6. sınıfa devam eden 232 ergen oluşturmaktadır. Örneklemin %62’si kadın, %38’i erkektir. Birinci okuldan eğitim ve birinci karşılaştırma grupları, bulaşma etkisini kontrol etmek için ikinci okuldan ikinci karşılaştırma grubu alınmıştır. Veriler: Duygusal Farkındalık Değerlendirme Anketi, Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği, Cinsel Sağlık Bilgi ve Tutum Envanteri, Güvenli ve Güvensiz Durum Değerlendirme Formu, Sanal Đstismar Bilgi Ölçeği formları aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Önleme programının etkililiğini incelemek için, istismardan korunmaya yönelik bilgi ve becerilerde artış olup olmadığı incelenmiştir. Verilerin analizinde bir dizi 3 (Grup: eğitim, birinci karşılaştırma ve ikinci karşılaştırma) x 2 (Zaman: ön test ve son test) x 2 (Sınıf: 5. sınıf ve 6. sınıf) karmaşık desenler için ANOVA ve 3 (Grup: eğitim, birinci karşılaştırma ve ikinci karşılaştırma) x 2 (Sınıf: 5. sınıf ve 6. sınıf) ANCOVA yapılmıştır. Sonuçlar, eğitim grubunun istismardan korunmaya ilişkin bilgi (istismardan korunma, cinsel istismardan korunma, ergenlik gelişimi, cinsellik ve toplumsal cinsiyet) ve becerilerinde artış olduğunu karşılaştırma gruplarının puanlarının değişmediğini göstermiştir. Tartışma: Sonuçlara göre, literatürle uyumlu bir şekilde eğitim grubunda cinsel istismardan korunma bilgi ve becerilerindeki artış, dolayısıyla önleme programın etkili olduğu görülmektedir Son test ölçümlerinden sonra karşılaştırma gruplarına da önleme programı uygulanmıştır. Sonuçlar literatür ışığında tartışılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: çocuk cinsel istismarı, erken ergenlik, cinsel eğitim