İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’nin Krom Satışı ve Müttefik Politikaları


Creative Commons License

Karakaş N.

TARIH INCELEMELERI DERGISI, cilt.25, ss.447-482, 2010 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 25 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2010
  • Dergi Adı: TARIH INCELEMELERI DERGISI
  • Sayfa Sayıları: ss.447-482

Özet

Türkiye’de zengin yataklar halinde bulunan krom cevheri, silah sanayisi için vazgeçilmez bir hammaddedir. Bu nedenle, İkinci Dünya Savaşı yıllarında dünya krom üretiminde önemli bir konuma sahip olan Türkiye, müttefik ve mihver bloğunun ilgi odağı haline gelmiş, bu iki blok arasında Türkiye kromuna sahip olmak için kıyasıya bir mücadele yaşanmıştır. Birleşik Devletlerin krom ihtiyacı bir tarafa, müttefikler açısından bu mücadele Almanya’nın Türkiye’den krom satın almasını engellemek üzerine şekillenmiştir. Bu doğrultuda Almanya, müttefikler tarafından yürütülen ekonomik abluka nedeniyle Türkiye haricinde başka bir kaynaktan krom tedarik edemez duruma getirilmiştir. Her iki blok arasında yaşanan bu rekabetten faydalanan Türkiye ise elindeki nadir ekonomik kaynaklardan kromu uygun şartlarda satmayı başarmıştır. Bu başarıda,  uyguladığı esnek denge politikasının payı büyüktür.

Turkey has rich chrome deposits and this raw material is indispensable for armament industry. Therefore, Turkey became the centre of the attention between the Allied and Axis Powers because of her (Turkey) prominent place in the World chrome production during the Second World War. Thus, between those two blocks, a cruel rivalry started to hold The Turkey’s chrome production. Besides United States’ chrome needs, this rivalry had been shaped to impede Germany not to import chrome ore from Turkey for Allied Powers. Because of the Allied economic blockade policy, Germany was forced to supply her chrome needs just from Turkey. For this reason, Turkey took advantage of this rivalry between the two blocks and managed to sell her chrome production in appropriate prices. Turkey’s flexible balance policy hold an important place in this success.