“Mika İle Kendimi Korumayı Öğreniyorum”: Öğretmen uygulamalarının etkililiğinin incelenmesi


Yılmaz Irmak T. , Kızıltepe R. , Eslek D.

II. Gelişim Psikolojisi Sempozyumu, İzmir, Türkiye, 19 Eylül 2019

  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye

Özet

Çocuk cinsel istismarı önleme programları, çocukların cinsel istismarı konusundaki bilgi ve becerilerini arttırmak için uygulanmaktadır. “Mika ile Kendimi Korumayı Öğreniyorum” isimli çocuk cinsel istismarını önleme programının psikologlar tarafından gerçekleştirilen uygulamalarının etkili olduğu bulunmuştur. Programın okul öncesi kurumlarında öğretmen uygulamalarının etkililiği incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, öğretmenler tarafından uygulanan “Mika ile Kendimi Korumayı Öğreniyorum” programının etkililiğini değerlendirmektir.

Anaokulunda eğitim gören 290 çocuk ve çocukların ebeveynleri ve öğretmenleri çalışmanın katılımcılarını oluşturmaktadır. Sınıflar seçkisiz olarak eğitim ve karşılaştırma gruplarına atanmıştır. Eğitim (n = 137) ve karşılaştırma (n = 153) grubundaki çocukların yaşları 46 ile 71 ay arasında değişmektedir (Ort. = 58.99, ss. = 6.64). Katılımcılardan Cinsel İstismar Bilgi Formu, İstismardan Korunma Becerisi Formu, Ebeveyn Değerlendirme Formu ile bilgi toplanmıştır. Programı uygulama konusunda on öğretmene eğitim verilmiştir. Önleme programı, duygular, beden ve özel bölgeler, iyi dokunuş-kötü dokunuş ve iyi sır-kötü sır konularını kapsamaktadır.

Programın etkililiğini araştırmak için Örtük Markov Analizi yapılmış ve üç statülü örtük sınıf elde edilmiştir: Kendini korumayı bilenler (Statü 1), kendisine dokunulmasını doğru bulmayan ancak sır olarak saklayanlar (Statü 2) ve risk grubu (Statü 3). Bulgulara göre, Statü-2 ve Statü-3’tekilerin son testlerde Statü-1’e geçişleri, eğitim grubunda karşılaştırma grubundan anlamlı biçimde yüksektir. Cinsel istismardan korunma becerileri, tekrarlanan ölçümler için varyans analizi ile incelenmiştir. Eğitim grubunun cevap sayısı, etkili cevap sayısı ve cevap çeşitliliği puanlarının ön testten son teste artarken karşılaştırma grubunun puanlarının değişmediği bulunmuştur. İzlem ölçümlerinin analizi, bu programın cinsel istismardan korunmaya dair bilgi ve becerilerindeki artışın korunduğunu göstermiştir.

Sonuç olarak programın öğretmen uygulamalarının da etkili olduğu bulunmuştur. “Mika ile Kendimi Korumayı Öğreniyorum” Programın anaokullarında yaygınlaştırılması önerilmiştir.