Karadeniz Bölgesi nde toptan balık hallerinin yapısal ve pazarlama durumu


Tolon M. T. , Günay D. , Özden O., Sayğı H. , Emiroğlu D.

Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, cilt.32, ss.197-204, 2015 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 32 Konu: 4
  • Basım Tarihi: 2015
  • Dergi Adı: Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences
  • Sayfa Sayıları: ss.197-204

Özet

Su ürünleri üretiminin ve potansiyel pazarının en yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi’ ndeki toptan balık hallerinin mevcut durumunun karşılaştırmalı olarak
ortaya koyulduğu bu çalışma ile su ürünleri dağıtım kanalında önemli bir yeri olan balık hallerinin iyileştirilme çalışmalarının planlanmasına ve ileride yapılacak
kapsamlı çalışmalara kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’nin su ürünleri avcılığının %73’ünün sağlandığı Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet
gösteren Samsun, Trabzon ve Ordu toptan balık hallerinin yapısal ve ekonomik durumları karşılaştırmalı olarak yerinde incelenmiştir. Balık hallerinde 2013 yılında
pazarlanan su ürünlerinin türleri ve işlem hacmi verileri hallerin istatistik kayıtlarından; balık hallerinin fiziksel yapısı, çalışanların profili, sağlanan imkân ve hizmetler,
gelir ve masraflarını oluşturan kalemler, pazarlama profili, halde faaliyet gösteren komisyoncuların durumu ile ilgili veriler ise hal yönetici, sorumlu ve çalışanları ile
yapılan yüz yüze anket sonuçlarından elde edilmiştir. Ayrıca ilgili yönetmelik uyarınca Avrupa Birliği uyum sürecinde öngörülen iyileştirmelerin gerçekleşme durumu
incelenmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren balık hallerinin mevcut durumunun tüm yönleriyle değerlendirilmesi amacıyla GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf
Yönler, Fırsatlar, Tehditler) analizi yapılmıştır. İncelenen 3 balık halinin 2013 yılında kayıtlı toplam işlem hacmi yaklaşık 13 590 ton olup, Karadeniz Bölgesi
toplam su ürünleri üretiminin % 5,51’ini pazarladığı görülmektedir. Kapasite kullanım oranları %7,6 – 55,48 arasında düşük düzeydedir. 2013 yılı gelir miktarı 54
bin TL ile 578 bin TL arasında olup toplam gelir 946 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Balık hallerinde altyapı geliştirme yatırımlarına öncelik verilmesine rağmen henüz
kapasite kullanım oranı, hijyen ve pazarlama imkanları bakımından istenen düzeye ulaşmadığı görülmektedir.
  

In this study it is aimed to create background and resource for improvement plans as well as more comprehensive future studies on wholesale fish markets in Black Sea region of Turkey. The region is very important for seafood production of Turkey which constitutes 73% of total fisheries production however there is no comparative study on the wholesale fish markets of Black Sea region. Comparative analysis on 3 main wholesale fish markets (Samsun, Trabzon and Ordu) of Black Sea region was performed for structural and economic conditions. The data on fishery products and trading volume in 2013 were derived from the official statistical documents of the wholesale fish markets. The remaining data on physical conditions, profile of employees, facilities, services, incomes, expenses,
marketing profile and status of the brokers were obtained by face-to-face survey conducted with responsible managers and employees. Moreover, realization of
improvement studies in accordance with the regulations of European Union harmonization process have been investigated. Finally, SWOT (strengths, weaknesses, opportunities, threats) analysis was performed in order to assess all aspects of the current state of wholesale fish markets in the region. The trade volume of 3 wholesale fish markets was 13 590 tonnes in 2013 which constitutes 5.51% of total fish trade in Blacks Sea region. Capacity utilization rates at a low level between
7.6 to 55.48%. The total revenue of the wholesale fish markets in 2013 was 946 thousand Turkish Lira. Although the priority is given to the infrastructural
development investments by the Ministry of Food and Agriculture, the desired level could not obtained in terms of capacity utilization rate, hygiene and marketing
opportunities, yet