OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE İZMİR KAHVEHANE KÜLTÜRÜNDEN KESİTLER


Creative Commons License

Gölgesiz Gedikler H. , Tekin S.

Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, cilt.10, ss.55-82, 2019 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 10 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2019
  • Doi Numarası: 10.18354/esam.555596
  • Dergi Adı: Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.55-82

Özet

Kültürümüze dört yüz yılı aşkın bir süre önce girmiş olan ilk toplumsal din dışı mekânlardan biri olan kahvehane, zaman içerisinde değişim göstermekle birlikte bazı geleneksel yönlerini de koruyarak günümüze kadar gelebilmiştir. Niceliksel olarak hiç azımsanmayacak bir sayıda olmasının yanı sıra gördüğü yoğun talep ile de hemen her dönemde kültürümüzde önemini korumuş ve çok farklı disiplinlerin araştırma konusu olmuştur. Bu araştırmanın amacı, Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kadar uzanan İzmir kahvehane kültürünü kentin ticari kimliğiyle ilişkisi; zaman geçirme ve oynanan oyunlar; okuryazar ve aydın kesimlerin edebi ve sanatsal sohbetlerine ortam oluşturması; siyasetle ilişkisi ile eğlence yaşamındaki yeri bağlamında tarihsel olarak incelenmesidir. Araştırmada arşiv belgeleri, seyahatnameler, anılar, süreli yayınlar ve ikincil kaynakların yanı sıra, sözlü tarih çalışması ile eski İzmir kahvehanelerinde yapılan görüşme ve gözlemlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda belirlenen alt başlıklar doğrultusunda İzmir kahvehane kültürüne ilişkin ağırlıklı olarak 19. yüzyıldan başlayarak 2000’li yıllara kadar uzanan dönemden örnekler sunulmuştur.

The coffeehouse, which was one of the first non-religious places that entered our culture more than four hundred years ago, has been able to survive to the present day by changing some of its traditional aspects while preserving others. In addition to existing in considerable numbers, due to the intense demand it has received, it has maintained its importance in our culture in almost every period, and has become a research topic for many different disciplines. The aim of this study is to determine the historic relationship between the Izmir coffeehouse culture and the city's commercial identity dating back to the Ottoman Empire; the time spent there and the games played; the creation of an environment for the literary and intellectual segments of society to discuss art and literature; its relationship with politics, and its place in the context of entertainment life. In addition to archival documents, travelogues, memoirs, periodicals, and secondary sources, oral history studies as well as interviews and observations made in old Izmir coffeehouses were used in this study. In line with the subheadings determined as a result of the research, examples of coffeehouse culture have been presented, mainly from the period beginning with the 19th century through to the present day.