Koyunlarda Refah Ölçütleri ve Değerlendirilmesi


Taşkın T. , Kandemir Ç.

in: Ziraat ve Su Ürünleri Araştırmaları, Banu Yücel Mustafa Tolga TOLON, Editor, Akademisyen Yayınevi, Ankara, pp.1-201, 2019

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
  • Publication Date: 2019
  • Publisher: Akademisyen Yayınevi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.1-201
  • Editors: Banu Yücel Mustafa Tolga TOLON, Editor

Abstract


Hayvan refahı kapsamında sürü yönetimi ve çevresel koşulları sağlamak, sadece tüketici ve tüketici beklentilerini karşılamanın yanı sıra aynı zamanda gelir ve üretim sistemine uygun verim düzeyinin sağlamasıyla da ilişkilidir. Hayvan refahının değerlendirilmesi, verimlilik, etkinlik ve sürdürülebilirliğin temel taşlarından birisidir. Bugün geçerli olan refah protokollerini geliştirme noktasında, hayvanın içinde bulunduğu çevresiyle uyumlu, zihinsel ve fiziksel sağlığının bir bütününü kapsayan çok disiplinli bir kavrama dayalı hayvan refahı tanımı kabul edilmiştir. Fiziksel çevre, içinde hayvanın da bulunduğu mevcut kaynakları kapsar ve işletmede uygulanan pratik yetiştirme işleri, hayvanın davranışsal ve fizyolojik yanıtlarını düzenleyerek refahını etkilemektedir. Kaynağa ve sürü yönetimine dayalı ölçütler, hayvan refahını etkileyen bir risk faktörü olarak değerlendirilmesi doğru olacaktır. Ancak, işletme/çiftlik düzeyinde hayvan refahını değerlendirmek için, hayvana dayalı ölçütler esas alınmalı ve bunlar geliştirilmelidir. Bu parametreler, hayvan refahının daha doğru değerlendirmesinin yanında, hayvanın çevreden gelen etkilere karşı gösterdiği yanıtı da bize aktarır. Hayvana dayalı ölçütler, Avrupa Gıda Güvenliği Konseyi tarafından en uygun göstergesi olarak kabul edildiği, hayvana dayalı ölçütlerin de dikkate alarak yapılan seçimlerin geçerli ve güvenilir bir şekilde hedef populasyonda refah değerlendirilebilir şeklinde ifade edilmektedir.

Sonuç olarak hayvan refahı ve özellikle taşıma ile buna bağlı et kalitesi konusunda yapılan araştırma sonuçları,  ülkemizde gerek hayvan refahı gerekse hayvan taşımada görevli kişilerin algı ve davranışlarının gelişmiş ülkelerdeki kadar fazla olumlu olmadığıdır. Bir başka deyişle işletmeden mezbahaya, mezbahadan-sofraya kadar olan süreçte yapılan yanlış davranışların olduğu bildirilmektedir. Bu nedenle hayvan yetiştiricileri ile bakıcılarının hayvan refahı ve önemi konusunda eğitilmelerine ihtiyaç vardır.