PANDEMİ DÖNEMİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSFEKTİFİNE BAĞLI OLARAK İLERİ DÖNÜŞÜM VE MODA


Creative Commons License

İlleez A. A. , Yarar E.

ANADOLU KONGRELERİ 5. ULUSLARARASI SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ, Diyarbakır, Turkey, 26 - 27 December 2020, vol.1, pp.429-448

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 1
  • City: Diyarbakır
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.429-448

Abstract

Covid-19, 2019 yılsonu itibariyle ortaya çıkmış ve 2020 yılının ilk çeyreğinde tüm dünyayı etkisi altına alarak, toplumsal yaşam biçimlerinin her an değişebileceğini gözler önüne sermiştir. Salgınla birlikte hayatımıza giren “sosyal mesafe”, “kişisel izolasyon”, “karantina”, “dezenfeksiyon” kavramları gündelik yaşam rutinlerini büyük ölçüde değiştirmiştir. Özellikle sokağa çıkma yasağı, karantinalar, çalışma saatlerindeki esneklikler, işyerlerinin geçici olarak kapanması… gibi gelişmeler bu değişimlere örnek olarak gösterilebilir. Bu salgın, yalnızca sağlık alanında değil, sosyal ve ekonomik alanlarda da olumsuz pek çok sonuca sebep olmuştur. Bu dönüşüm ve yaşam alışkanlıklarının değişimi, salgın süreci sonrasında da şimdiye dek süregelen bir takım kalıplaşmış kabullerin yıkılmasına, yeni koşullara uygun standartların belirlenerek tasarımda farklı arayışlara neden oldu. Ayrıca Pandemi dönemi yaşam kaynaklarını etkileyerek, toplumları kalıcı olacak değiştirdi ve dünya çapında ulusal, uluslararası endüstrileri etkiledi. Bu süreçte moda sektöründe de genel olarak etkiler görüldü ve satışlarında düşme yaşandı, siparişleri iptal edildi, birçok firma mağazasını kapatma kararı aldı. İşsizlik ve bunun sonucunda hazır giyim tedarikçileri bu süreçten olumsuz etkilendi. Tasarım disiplinlerinde sürdürülebilirlik konusu; yaklaşık otuzbeş yıl önce Papanek tarafından gündeme getirilmiş; tasarımcıların sorumluluklarının temel sosyal ve çevresel ihtiyaçlara saygı göstermek olduğuna vurgu yapılmıştır. Covid-19 sürecinde yaşanalar ile tüketicilerin tekstil ve hazır giyim ürünlerinde sürdürülebilirlik konularına yöneldikleri görülmüştür. Tüketici davranışlarında değişiklikler gözlenerek; tüketicilerin temel ihtiyaçlara yöneldikleri, çevrimiçi alışverişin arttığı, dijital platformları daha fazla kullandıkları, firmaların kurumsal sosyal sorumluluk projelerine önem verdikleri.… gibi gelişmeler yaşanmıştır.

Sürdürülebilirlik; tekstil ve moda endüstrisi ile tasarım arasında ki bağın düğüm noktasında yer alır. 21. yüzyıl başlarına kadar üreticilerin ve tasarımcıların ihtiyaçlara yönelik olarak sağladığı ürünlerde, tasarım ve inovasyon birlikte çok yer almamış, pandemi ile tercih edilir olmuştur. Bu makale kapsamında ulusal ve uluslararası pandemi sürecinde sürdürülebilirlik persfektifine bağlı olarak ileri dönüşüm ve moda konusu ele alınarak, sürdürülebilirliğin, tekstil ve moda tasarımına sosyal kültürel, endüstriyel yansımaları araştırılarak uygulama örnekleri ve markalar üzerinden çok yönlü olarak incelenecektir