Gebelerde Sigara ve Kafein Kullanımının Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile İlişkisi


Şeker F. D. , Aydoğdu M. , Akgür S. A.

Journal of Dependence, cilt.20, ss.21-31, 2019 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 20
  • Basım Tarihi: 2019
  • Dergi Adı: Journal of Dependence
  • Sayfa Sayıları: ss.21-31

Özet

Amaç: Gebelik döneminde ortaya çıkabilen ruhsal sorunlar nedeniyle sigara, alkol, kafein ve başka maddelerin kötüye kullanımı gibi davranışlarda artış olabilmektedir. Çalışmamızda, gebelerin depresyon ve anksiyete düzeyleri ile sigara ve kafein kullanımı arasındaki ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.

Yöntem: İzmir’de gebelere (n=156) yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak kişisel bilgi formu, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçeği, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmıştır.

Bulgular: Gebelik öncesinde sigara içme durumları ve gebelik sırasında sigara içme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05).Gebelikten önce sigara içenlerin oranı %44,2 iken, gebelikte sigara içenlerin oranı %10,3 olarak saptanmıştır. Gebelerin %21,8’inin eşleri gebenin yanında sigara içtiği ve çalışan gebelerin %21,8’inin işyerinde sigara dumanına maruz kaldığı saptanmıştır. Gebelerde depresyonu olmayanların %8,2’si, hafif düzeyde olanların %14,7’si, ciddi düzeyde olanların %16,7’sinin gebelik sırasında sigara içtiği belirlenmiştir. Anksiyete durumları ile sigara içme arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Gebelik öncesinde ve gebelik sırasında tüketilen günlük kafein miktarının yaş ile ilişkisi incelendiğinde, yaş grupları arasında gebelik öncesi günlük kafein tüketim miktarı bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç: İzmir’de anne adaylarının gebelik süresince sigara ve kafein kullanımı konusunda farkındalıklarının olduğu görülmüştür. Bu konuda kişilerin sözlü beyanının yanında kullanılan maddelerin/metabolitinin araştırmaya yönelik analizlerinin yapılması ile en doğru sonuca ulaşılması sağlanmalıdır. Gebeleri ve eşlerini kapsayan eğitimler verilmesinin ve sigara ve kafein kullanımının zararları hakkında bilinçlendirme çalışmalarına önem verilmesi gerektiği düşünülmektedir.