Çocuk Cinsel İstismarını Önlemede “Dersimiz: Güvenli İlişkiler” Programının Etkililiğinin Değerlendirilmesi


Eslek D. , Yılmaz Irmak T.

Türk Psikoloji Dergisi, no.89, pp.1-78, 2022 (Journal Indexed in SSCI)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2022
  • Title of Journal : Türk Psikoloji Dergisi
  • Page Numbers: pp.1-78

Abstract

Bu çalışmanın amacı erken ergenler için geliştirilen cinsel istismar önleme programının etkililiğini değerlendirmektir. Katılımcılar 9-13 yaş aralığındadır (Ort. = 10.7, = 0.7). Çalışmaya katılanların %62’si kız (n = 143) %38’i oğlandır (n = 89). Katılımcılar; eğitim (n = 60), birinci karşılaştırma (n = 81) ve ikinci karşılaştırma (n = 91) gruplarına rastgele olarak atanmışlardır. Erken ergenlerden; Cinsel Sağlık Bilgi ve Tutum Envanteri (EDDBT, AİRİÖ, HDKVÖ, CFDİTÖ, TCÖ, ECYİÖ CFDİTÖ ve CİAB ölçekleri), Sanal İstismar Bilgi Ölçeği, Güvenli ve Güvensiz Durum Değerlendirme Formu, Duygusal Farkındalık Değerlendirme Anketi ve Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği aracılığıyla ön test, son test ve izlem ölçümleri alınmıştır. Ebeveynlerden Bilgi Formu ile ön test ve son test ölçümleri alınmıştır. Programın etkililiği tekrarlı ölçümler için varyans analizi, kovaryans analizi (ANCOVA), Wilcoxon işaretli sıralar testi, bağlantılı örneklemler için t testi analizleri ile incelenmiştir. Ön testten son teste eğitim grubunun cinsel istismardan korunma bilgi ve becerilerinin; cinsellik, ergenlik gelişimi, toplumsal cinsiyet konularında ise bilgilerinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttığı karşılaştırma gruplarının puanlarının farklılaşmadığı görülmüştür. Sanal istismar, güvenli ilişkiler kurma ve hayır deme konularında ön testten son teste hiçbir grupta istatistiksel farklılaşma görülmemiştir. Sonuçlar, programın cinsel istismardan korunma bakımından etkililiğini göstermiştir. 

Anahtar kelimeler: çocuk cinsel istismarı, erken ergenlik, önleme programı