Patateste Pazarlama Kanallarına Göre Satış Fiyatlarının Karşılaştırılması: İzmir İli Ödemiş İlçesi Örneği


Kınıklı F. , Adanacıoğlu H. , Yılmaz C., Ozer G.

XII. International Balkan and Near Eastern Congress , Plovdiv, Bulgaristan, 20 Nisan 2019, ss.489-494

  • Basıldığı Şehir: Plovdiv
  • Basıldığı Ülke: Bulgaristan
  • Sayfa Sayıları: ss.489-494

Özet

Patates, büyük bir üretim potansiyeli ile hem insan beslenmesinde kullanılan hem de sanayide işlenen önemli bir hammaddedir. Yetiştirildiği bölgelerde birim alandan sağladığı yüksek getiri nedeniyle, üretici açısından önemli bir gelir kaynağı konumundadır. Ancak son yıllarda çeşitli nedenlerle pazarlama kanallarından kaynaklanan fiyat farklılıkları ortaya çıkmıştır. Bu da üretici ile tüketici arasındaki pazarlama marjının artmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın ana amacı; patates üreticilerinin pazarlama kanallarının belirlenmesi ve pazarlama kanallarına göre satış fiyatlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu çalışmanın verileri, İzmir ilinin Ödemiş ilçesinde patates üreticileri ile gerçekleştirilen anketlerden elde edilmiştir. Araştırmada gayeli kota örneklemesi kullanılarak 50 patates üreticisi ile görüşülmüştür. Patates üreticileri yaklaşık 3 parselden oluşan ortalama 68.11 dekar alanda üretim faaliyetlerini sürdürmektedirler. Üreticiler patatesin büyük bir kısmını komisyoncuya ve tüccara satmaktadırlar. Bunun dışında sanayiciye, pazarcıya ve doğrudan tüketiciye satış yapan üreticilerde bulunmaktadır. Üreticilerin patatesi en yüksek fiyata sattıkları pazarlama kanalı ise sanayicilerdir. Geleneksel patates pazarlama kanallarına göre nisbi marj incelendiğinde, tüketicilerin ödediği patates fiyatlarının %60’dan fazlasının aracılarda kaldığı görülmektedir. Bu oran %74.53 ile en yüksek komisyoncu ve pazarcılara yapılan satışlarda belirlenmiştir. Farklı pazarlama kanallarına göre, üretici marjının %25.47 ile %34.78 arasında değiştiği görülmektedir. Üreticiler en yüksek marjı sanayicilere yapılan satışlarda elde etmektedir. Patates pazarlamasında aracıların etkisini minimize eden pazarlama stratejilerine ihtiyaç bulunmaktadır. Özellikle de üretim yanında işleme ve son tüketiciye dağıtımı da içine alan dikey bütünleşme şeklindeki kooperatif yapılarının bu sorunun çözümünde etkili bir strateji olacağı öngörülmektedir. 

Potato is an important raw material used both in human nutrition and in industry. Potato is an important crop for farmers due to income and high yield. But, in recent years, price differential is occured because of marketing channels. This situation cause to be high marketing margin between farmers and consumers. The main purpose of this study is to determined marketing channels of farmers and examine comparison of sales price according to marketing channels. Data of this study gather from farmers who farm potato in Ödemiş in Izmir. In this research, using Quota sampling the questionnaire was applied to 50 potato farmers. It was determined that farmers produce potato averagely at 68.11 decares and 3 parcels. Farmers sell a major part of potatoes to brokers and merchants. Also, some farmers sell potatoes to the industrialists, marketers and directly to the consumers. Farmers sell potatoes to industrials at the highest price. When the relative margin was examined according to traditional potato marketing channels, it was seen that the market intermediaries received more than 60% of the potato prices paid by the consumers. This rate was highest with 74.53% in sales to brokers and marketers. According to different marketing channels, it was seen that the marketing margins of farmers had ranged from 25.47% to 34.78%. Farmers had obtained the highest marketing margin in sales to industrialists. Marketing strategies are needed to minimize the impact of intermediaries in potato marketing. In particular, it can be an effective strategy for the solution of this problem in the form of vertical integration co-operative structures, including the production and distribution to the final consumer