Byzantine Women and Wars


Maktal Canko D. Y.

6th International Conference on Gender Studies: Gender, Conflict, War and Peace, Gazimagusa, Kıbrıs (Kktc), 23 - 25 Mart 2017

  • Basıldığı Şehir: Gazimagusa
  • Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)

Özet

324 yılında Konstantinopolis'in kuruluşu ile doğan ve 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Konstantinopolis'i fethi ile fiziksel varlığı sona eren Bizans İmparatorluğu'nda ideoloji, kadınların yerlerinin evleri olduğunu ve sosyal hayatta bulunmamaları gerektiğini savunuyordu. Bununla birlikte; yazılı kayıtların bir kısmı ve görsel kanıtlar kadınların ataerkil Bizans'ın istediği şekilde davranmadıklarını, onların hayatın her alanında bulunduklarını hatta çoğu zaman sosyal yaşamı yönlendirdiklerini kanıtlamaktadır.

Hukuki davalarda bulunan, çalışma hayatında etkin rol alan, dini ve sosyal hayata katılan kadınlar, Bizans savaşlarında ve iç çatışmalarda da önemli roller alıyorlardı. Bazen 1042 yılında imparatoriçeleri Zoe'i korumak için imparatora karşı ayaklanmaları gibi çatışmayı kendileri başlatıyorlar ve istediklerini elde ediyorlar; bazen ikonoklazma hareketinde İmparatoriçe İrene ve Theodora'nın yaptığı gibi başlamış olan çatışmaları ve savaşları istedikleri yönde yönlendiriyorlar ve barışın sağlanmasına neden oluyorlardı. Bazen de diplomatik ve politik evlilikler yoluyla imparatorların kurbanı oluyorlar, savaşların ortaya çıkmaması veya barışın sağlanması için hediye olarak görülüyorlardı. Hatta, imparatorların savaşlara giderken yanlarında kendilerine güç vermesi ve şans getirmesi için taşıdıkları imge de bir kadına aitti: İsa'nın annesi Meryem'e. Theotokos Meryem'in ikonaları savaşlarda ve zafer sonrası şehre girişlerde imparatorlar tarafından taşınıyordu.

İster kutsal bir imge olsunlar, ister imparatoriçe, isterse de halkın içinden... Onlar Bizanslı kadınlar olarak imparatorluklarının korunması için savaşlarda orduya yardım etmişler, haklarını savunmak için imparatorluk içinde çatışmalar yaratmışlar, savaşların olmaması için mutluluklarının feda edilmesine göz yummuşlar veya radikal kararları ile savaşların ve iç çatışmaların sonlanmasını, barışın elde edilmesini sağlamışlardır.

            Bu bildiride, bu özel kadınların savaşlar ve çatışmalar ile ilgili imparatorluğa yön veren davranışları, kararları ve sonuçları incelenirken; görsel ve yazılı kaynakların eşliğinde öykülerine ışık tutulmaya çalışılacaktır.

           Anahtar Kelimeler: Bizans Savaşları, Theotokos Meryem, İmparatorlar, İmparatoriçeler, Diplomatik ve Politik Evlilikler, İkonoklazma.

The ideology of Byzantine Empire, which was born in 324 with the establishment of Constantinople and ended physically in 1453 by Fatih Sultan Mehmet’s conquest of Istanbul, defended that women belonged to their homes and the shouldn’t take place in social life. However, some of the written records and visual evidences prove that women didn’t act as the way patriarchal Byzantine wanted and they participated in every aspect of life and even led the social life time to time.

Being present in lawsuits, taking active part in working life and participating in religious and social life, women had significant parts in Byzantine wars and internal conflicts. At times they started the conflicts themselves like the riot against the emperor in order to protect their empress Zoe in 1042 and got what they wanted; at times they led to establish peace by canalizing the conflicts and wars already started in the way they wanted such as Empress Irene and Theodora did in iconoclasm movement. Sometimes they were the victims of emperors through diplomatic and political marriages and seen as presents in or to avoid wars and establish peace. Even the image that emperors carried with them to give them power and bring luck belonged to a woman: Mary the mother of Christ. Icons of Theotokos Mary were carried by emperors in wars and while entering the city after the victory.

Either a sacred image or empresses or someone from the public… As Byzantine women they helped the army in wars in order to protect their empires, created internal conflicts to protect their rights, tolerated to sacrifice their happiness to prevent wars or ended wars and internal conflicts with their radical decisions, and ensured to establish peace.

In this declaration, while these special women’s behaviors, decisions and their results directing the empire relating to wars and internal conflicts, their stories will be enlightened by visual and written resources.

           Key Words: Byzantine Wars, Theotokos Mary, Emperors, Empresses, Diplomatic and Political Marriages, Iconoclasm.