Mobil araçlar için etmen tabanlı bir anlamsal web servis sunum platformu geliştirme


Öğrenci: GİZEM OKKALIOĞLU

Danışman: Rıza Cenk Erdur

Günümüzde ağ üzerinde kullanıma hazır web servisleri büyük bir hızla artmaktadır. Yazılımları otomatik olarak web servisine dönüştüren geliştirme ortamlarının artması, şirketlerin yazılımlarını servis yönelimli olarak geliştirmesini hızlandırmış ve bu gelişmeye paralel olarak servislerin genel amaçlı tasarlanması ve ağa açılması yazılım geliştirme sürecinde temel bir etkinlik haline gelmiştir. Bu yönelim bağlamında yakın gelecekte ağ üzerinde farklı alanlarda yazılımlar tarafından doğrudan ya da birleştirilerek kullanılabilecek çok sayıda servis olacağı açıktır. Servislerin artmasıyla birlikte servislerin bulunması, seçilmesi, istenen katma değeri yaratacak şekilde birleştirilmesi gibi problemler ortaya çıkmıştır. Anlamsal web standartları ve teknolojileri servislerin işlevlerinin ontolojiler ile tanımlanmasına olanak sağladığından bu problemlerin çözümü için formal bir altyapı sunmaktadır. Bu yönelim anlamsal web servisleri olarak adlandırılan bir araştırma alanının doğmasına yol açmıştır. Bu tez çalışmasında mobil uygulamaların dış web servislerini kullanabilmesi için etmen tabanlı bir anlamsal web servis platformu geliştirilmiştir. Ayrıca yine tez çalışması kapsamında mobil araçlarda etmen tabanlı yazılım geliştirmek için SeagentLITE mobil etmen platformu geliştirilmiştir. Masaüstü ortamda bulunan SEAGENT platformunda, dış web servisleri servis sunucu etmen olarak isimlendirilen yapı ile anlamsal servislere çevrilerek aracı etmene kaydedilmektedirler. SeagentLITE ortamında çalışan, bulunduğu ortamın kısıtlı kaynaklarına uygun bir etmen uygulamasının kayıtlı servisleri kullanabilmesi için masaüstü ortamda arabulucu etmen adında bir etmen geliştirilmiştir. Arabulucu etmen, aracı etmen ile mobil ortamdaki etmen arasındaki koordinasyonu yönetmekten, anlamsal veri işleme işlevini mobil ortamdaki etmen için yerine getirmekten ve mobil ortamda servis kullanımı için gerekli olan servise özel dinamik arayüz tanımlarını mobil ortamdaki etmene göndermekten sorumludur. Tez çalışmasında son olarak oluşturulan bu platform üzerinde bir durum çalışması gerçekleştirilmiştir.